تأملی بر بسط آثار و مصادیق حدود در قانون مجازات اسلامی 1392
نویسندگان
1 دانشیار دانشگاه شیراز
2 دانش آموخته کارشناسی ارشد حقوق جزا و جرم شناسی دانشگاه شیراز
3 استادیار دانشگاه شیراز
doi
10.22067/jfu.v51i3.67060چکیده
حد مجازاتی است که موجب، نوع، میزان و کیفیت اجرای آن در شرع مقدس تعیین شده است. در عین حال، فقهای امامیه در مورد اسباب، مصادیق، نوع و آثار حدود، آرای متفاوتی دارند. قانون مجازات اسلامی 1392 با عدم پذیرش فتوای معیار، در زمینه حدود غالباً دو رویکرد جرمانگاری موسع و کیفرگذاری مضیق را در پیش گرفته است. لذا گسترش دامنه حدود همراه با گسترش مجازاتها نبوده است. ضابطهمند نبودن این رویکرد، عدم تعیین حدود و ثغور برخی از جرائم حدی به طور دقیق، تسری ناقص آثار حدود به تعزیرات منصوص شرعی، عدم تعیین فتوای معیار در تعیین حدود، نقض اصل قانونی بودن جرم و کیفر، مخالفت این رویکرد با سیاست جرمزدایی قوه قضائیه، تورم کیفری، تأثیرپذیری جرم انگاری حدود از مفاهیم حقوق بشری غربی از جمله انتقادات به این رویکرد است. نتیجه آنکه سیاست جنایی تقنینی در زمینه جرائم حدی بایستی بر مبنای غایتانگاری ذاتی کیفرها، اصل را بر متغیر بودن آنها گذاشته و به تبع آن در مصادیق مشتبه میان حد و تعزیر، اصل را بر تعزیری بودن آن مصادیق قرار دهد.