شناسایی عوامل و رتبه بندی بازیگران تاثیرگذار تحقیق و توسعه باز در اکتساب فناوری نوظهور نانوی ایران : با رویکرد زیست بوم
نویسندگان
1 گروه مدیریت تکنولوژی، واحد تهران جنوب، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 گروه مدیریت و صنایع، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران
3 گروه مدیریت صنعتی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22034/jtd.2025.2050170.1980چکیده
چکیده پویا کردن صنایع و اقتصاد در گرو تحقیق و توسعه است فعالیت های تحقیق و توسعه حوزه فناوری نوظهور می بایست با هدف کاهش زمان و هزینه و عدم قطعیت مدیریت شوند که لازمه اش استفاده از ابزارهای همکاری در تحقیق و توسعه است. رویکرد نوین تحقیق و توسعه باز چنانچه با سیاست گذاری مناسب و اجرای درست همراه گردد می تواند زمینه دستیابی به فناورهای نوظهور همانند نانو را فراهم آورده و شکاف بین تولید علم تا محصول فناورانه نانویی را کاهش دهد.پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل تاثیرگذار تحقیق و توسعه باز در فناوری نوظهور نانوی ایران با رویکرد زیست بوم انجام شده که در همین راستا بازیگران زیست بوم شناسایی و رتبه بندی شدند. ابتدا با استفاده از مطالعات کتابخانه ای سی و یک عامل تاثیرگذار در پنج بعد (تحلیل راهبردی، انتخاب همکار و شکل گیری همکاری، پیاده سازی، ارزیابی و خروجی) استخراج شد که با روش دلفی فازی طی سه مرحله نظرسنجی از 12 خبره، به بیست و پنج عامل تقلیل یافت و سپس عوامل استخراجی با روش آنتروپی شانون وزن دهی شد. نتایج نشان داد که عوامل استراتژی پایش، ظرفیت جذب، ایجاد نمونه دارای بیشترین وزن یا تغییرپذیری بوده و عوامل فرهنگ باز، ایجاد ارزش پایدار و حقوق مالکیت فکری دارای کمترین وزن یا بیشترین توافق است. با توجه به اینکه رویکرد تحقیق و توسعه باز موفق در یک محیط زیست بوم شکل می یابد لذا بازیگران زیست بوم با مطالعات داخلی و خارجی در راستای ارائه مدل مفهومی شناسایی شد و سپس طی پرسش نامه ای از 22 خبره و با استفاده روش ویکور فازی، بازیگران نسبت به عوامل استخراجی رتبه بندی شدند. نتایج تحلیل ویکور فازی نشان داد که دانشگاه ها به عنوان تاثیرگذارترین بازیگر و به ترتیب نقش و رتبه نیز شرکت های کوچک علم محور، نهادهای واسطه ای، موسسات تحقیقاتی، شرکت های بزرگ قرار گرفتند.
