بازخوانی شاخصه‌های منزلت اجتماعی مالکان در خانه‌‌های قاجاری (نمونة موردی: اصفهان- محله حکیم)

نویسندگان

1 استادیار گروه معماری و شهرسازی، دانشگاه هنر، اصفهان ـ ایران

2 استادیار گروه معماری، مؤسسه آموزش عالی راغب، اصفهان _ ایران

3 استاد گروه تاریخ، دانشگاه اصفهان، اصفهان _ ایران

4 دانشجوی دکترای معماری،واحد اصفهان (خوراسگان)، دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان_ ایران

5 دانشیار گروه معماری و شهرسازی، واحد اصفهان(خوراسگان)،دانشگاه آزاد اسلامی، اصفهان _ ایران

doi
10.30473/lhst.2021.8054
چکیده

بعد از حکومت صفوی، از اهمیت شهر اصفهان کاسته ‌شد و بناهای زیادی به علت انتقال مرکز حکومت متروکه گشت و محوطه دولتخانه، به حالت ویرانه درآمد. با شروع دورة قاجاریه و تلاش‌های حاکم اصفهان، میرزا حسین‌خان صدر اصفهانی، رونق‌ مجدد اصفهان و شکل‌گیری خانواده‌های متمکن بازرگانان، ساخت خانه‌هایی با معماری رایج و تحت ‌تأثیر منزلت اجتماعی مالکان آن، آغاز‌ شد. این پژوهش با شیوه تحقیق تفسیری تاریخی، با فرض ‌تأثیر‌پذیری ویژگی‌های کالبدی خانه‌های تاریخی از منزلت اجتماعی متفاوت مالکین آن، انجام گرفته‌است. داده‌های مورد نیاز از بستر منابع اسنادی، مطالعات میدانی، کالبد خانه‌ها و تاریخ شفاهی، جمع‌آوری و تحلیل شده‌است. یافته‌ها نشان‌می‌دهد که معنای منزلت اجتماعی از طریق خصوصیات فضایی در سه مقیاس خُرد (خانه)، متوسط (همسایگی) و کلان (محله) نمایان است.