ارائه مدل ساختاری تفسیری عوامل مؤثر بر پیاده سازی صنعت 4.0 (مطالعه موردی: کسب وکارهای کوچک و متوسط تولیدی در استان یزد)

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

2 دانشجوی دکتری مدیریت صنعتی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و حسابداری، دانشگاه یزد، یزد، ایران

doi
10.22034/jtd.2025.2028386.1932
چکیده

صنعت 4.0 به‌عنوان چهارمین انقلاب صنعتی شناخته می‌شود که با ادغام فناوری‌های پیشرفته می‌تواند به بهبود پایداری محیطی کمک کند. تولیدکنندگان جهت پیاده‌سازی صنعت 4.0 در توسعه کسب و کار با عوامل زیادی روبه‌رو هستند که شناسایی و تحلیل آن‌ها ضروری است. هدف پژوهش حاضر، شناسایی عوامل مؤثر بر پیاده سازی صنعت 4.0 و ارائه یک مدل ساختاری-تفسیری است. این پژوهش از نظر هدف جزء تحقیقات کاربردی-توسعه‌ای و از نظر نوع تحقیق، ترکیبی (آمیخته اکتشافی) قلمداد می‌شود و همچنین تعداد نمونه آماری در بخش کمّی ۱۲ نفر بود که با روش هدفمند-قضاوتی خبرگانی که سابقه فعالیت در شرکت‌های کوچک و متوسط تولیدی داشتند انتخاب شدند. در مرحله اول، جهت شناسایی عوامل مؤثر بر پیاده سازی صنعت 4.0 از روش فراترکیب استفاده گردید و سپس با استفاده از روش مدل‌سازی ساختاری-تفسیری این عوامل سطح‌بندی و در نهایت با استفاده از تحلیل میک مک نقش هر یک از عوامل تعیین گردید. نتایج روش فراترکیب، شناسایی 24 عامل فرعی در 6 بعد اصلی عوامل زیست‌محیطی، مدیریت دانش، فرهنگی-اجتماعی، وضعیت اقتصادی، زیر ساخت تکنولوژی و نقش دولت استخراج گردید و سپس مدلی ساختاری-تفسیری با نه سطح ارائه گردید که تأمین منابع مالی و تورم اقتصادی در پایین‌ترین سطح (سطح نهم) قرار گرفته‌اند و در بالاترین سطح یعنی سطح اول، صرفه‌جویی در منابع طبیعی و حفاظت از محیط‌زیست قرار گرفتند؛ بنابراین، پیشنهاد می‌شود، کسب و کارهای کوچک و متوسط تولیدی استان یزد در زمینه تأمین منابع مالی جهت پیاده-سازی صنعت 4.0 کوشش نمایند و تورم اقتصادی را با تحلیل بازار کنترل نمایند.