واکاوی تاریخی قاعده تنجیز با رویکرد به آراء محقق یزدی در نقد دیدگاه مشهور
نویسندگان
1 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد لاهیجان
2 دانشیار دانشگاه فردوسی مشهد
3 استاد دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22067/jfu.v51i1.45706چکیده
به گواهی ادبیات فقه شیعه، قاعده لزوم تنجیز عقود و ایقاعات، یکی از قواعد عمومی فقه معاملات به شمار میآید که مورد نقد فقیهان شیعه در دو سده اخیر قرار گرفته است. اینکه قاعده لزوم تنجیز، دارای چه پیشینه تاریخی است؛ چگونه در گذر زمان شکل مییابد و به قاعدهای عمومی بدل میگردد؛ کدام دانشیان فقه شیعه، در این روند، سهم دارند؛ زمینهها و روند نقادی این قاعده چگونه است و با توجه به جایگاه ویژه صاحب عروه، در حوزه نقادی و ارائه آراء ویژه فقهی، وی، در نقد دیدگاه مشهور و رواج دیدگاهی نو، چه نقشی دارد؛ عمده مطالبی هستند که مقاله حاضر با نگاهی تاریخی، در قالب پژوهشی شخص محور، به تبیین آنها اهتمام میورزد، تا از این رهگذر، به بخشی از تاریخ فقه شیعه در حوزه قواعد عمومی فقه معاملات، آگاهی یابد. از این رو، نوشتار حاضر، سخن را با موضوعشناسی قاعده تنجیز در ادبیات فقه شیعه و از منظر محقق یزدی آغاز میکند و در پی پیشینهشناسی این قاعده در فقه شیعه، با بیان دیدگاه صاحب عروه، مبانی و نقد وی بر دیدگاه مشهور، آن را به انجام میرساند.
