فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

هدف: اگرچه انحراف در محیط کار در اکثر موارد از نظر ماهیتی مخرب است، اما ممکن است جنبه‌های مثبتی هم داشته باشد. در سال­های اخیر به دلیل این واقعیت که انحراف مثبت می‌تواند به ایجاد تغییرات مثبت در سازمان‌ها و ارتقاء نوآوری منجر شود، علاقه زیادی به این نوع انحراف در سازمان‌ها دیده شده است. لذا این پژوهش با هدف طراحی الگوی رفتارهای انحرافی مثبت کارکنان در صنعت بیمه ایران انجام شده است.روش‌شناسی: رویکرد پژوهش حاضر از نوع کیفی است که با روش داده‌بنیاد نظام­مند استراوس و کوربین انجام شده است. گردآوری داده­ها به‌صورت مصاحبه نیمه‌ساختاریافته با 16 مشارکت­کننده از 7 شرکت بیمه­ای انجام گردید. مشارکت‌کنندگان از طریق ترکیب روش‌های هدفمند و گلوله­برفی انتخاب شدند. برای اعتباربخشی، از‌راهبرد زاویه‌بندی (همسوسازی) استفاده گردید. همچنین، برای آزمون پایایی مصاحبه‌ها از پایایی بازآزمون (شاخص ثبات) و روش توافق درون موضوعی استفاده شده ‌که به ترتیب نتایج 84 و 93 درصد به­دست آمد.یافته­ها: ‌پس از تحلیل کلیه مصاحبه­های صورت گرفته، تعداد 231 کد اولیه شناسایی شد که پس از پالایش به 57 مفهوم، 23 مقوله فرعی و 6 مقوله اصلی تبدیل گردید. ‌همچنین، ‌پنج مؤلفه برای رفتارهای انحرافی مثبت در صنعت بیمه ایران شناسایی شد که شامل رفتارهای کاری خلاقانه و نوآورانه، نقض محترمانه و با انگیزه درست هنجارها و قوانین سازمان، رفتارهای شهروندی سازمانی، نقد منصفانه مدیران و سازمان و افشاگری می­باشد.نتیجه‌گیری: با توجه حرکت صنعت بیمه ایران به سمت ‌فضای رقابتی، اهمیت رفتارهایی از جنس رفتار سازمانی مثبت ‌اهمیت فزاینده­ای دارد و در این راستا فراهم نمودن زمینه‌های بروز رفتارهایی از جنس رفتارهای انحرافی مثبت می­تواند تسهیل‌گر دستیابی به اهداف از پیش‌تعیین شده از جمله کسب مزیت رقابتی باشد.