شناسایی سیاستهای اکوسیستم کارآفرینی برای پیشبرد کسبوکارهای صنعت فاوای ایران
نویسندگان
1 عضو هیات علمی دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران
2 دانش آموخته دانشکده کارآفرینی دانشگاه تهران
doi
10.22034/jtd.2025.2054508.1994چکیده
نهادهای دولتی در تعامل با یکدیگر قرار دارند تا توسعه زیستبوم کارآفرینی را بهمنظور رشد کسبوکارهای فناورانه شکل دهند. منطق مداخله و سیاستگذاری دولت در این حوزه، ناشی از ماهیت کالای عمومی فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) است. هدف این پژوهش، شناسایی سیاستهای توسعه کسبوکارهای صنعت فاوای کشور در چارچوب زیستبوم کارآفرینی است. با توجه به خلأ نظری موجود در پژوهشهای مرتبط با اکوسیستم، این مقاله به شناسایی سیاستها از طریق مطالعه میدانی و بر اساس نظریههای عرضه و تقاضای کارآفرینی میپردازد. روششناسی پژوهش مبتنی بر رویکرد کیفی است و دانش ضمنی خبرگان از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته گردآوری میشود. برای تعیین حجم نمونه علمی، از روش گلولهبرفی استفاده شده و این پژوهش با انجام ۲۹ مصاحبه به اشباع نظری رسیده است. دادهها از طریق کدگذاری سهمرحلهای تحلیل میشوند. با ترکیب یافتههای پژوهش میدانی، ادبیات موضوع و شرایط زمینهای ایران، سیاستهای ایجاد و رشد کسبوکارهای صنعت فاوا در قالب توسعه زیستبوم کارآفرینی و در چارچوب نظریههای عرضه و تقاضای کارآفرینی شناسایی میشود. نوآوری پژوهش از بعد نظری، استفاده از لنز نظریههای عرضه و تقاضای کارآفرینی برای پر کردن خلأ نظری در پژوهشهای اکوسیستم است و از منظر کاربردی، شناسایی سیاستهای ایجاد و رشد کسبوکارهای صنعت فاوا با توجه به زمینه ایران محسوب میشود. یافتهها نشان میدهد دولت از طریق اتخاذ سیاستهایی در سمت عرضه کارآفرینی، میتواند با توسعه فناوری، رشد و توسعه اقتصادی، ارتقای سطح تحصیلات، مدیریت ترکیب جمعیت، افزایش نرخ شهرنشینی و کاهش مهاجرت سرمایه انسانی، در توسعه زیستبوم فاوا نقشآفرینی کند. همچنین، در سمت تقاضای کارآفرینی، دولت میتواند از طریق توسعه فرصتهای کارآفرینی، تسهیل قوانین و مقررات بهمنظور کاهش هزینههای مبادله، توسعه نهادها و بازارهای تأمین مالی نوین، آموزش تخصصی و انتقال فناوری، با تمرکز بر همکاری دولت، دانشگاه و صنعت، زمینه رشد و توسعه کسبوکارهای فاوا را فراهم کند.