اندازهگیری و تحلیل تقاضای آب ویژه محصولات کشاورزی و جایگاه ایران در تجارت با سایر کشورها
نویسندگان
1 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 کارشناس ارشد برنامهریزی سیستمهای اقتصادی، دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.48308/ecoj.10.2.155چکیده
مدیریت منابع و مصارف آب در بخش کشاورزی به دلیل کمبود منابع آب و خاک و تقاضای رو به افزایش مواد غذایی به دلیل رشد جمعیت حائز اهمیت است. از این رو، هدف این مطالعه ارزیابی حجم آب صادر و وارد شده در قالب تجارت محصولات کشاورزی است. برای این منظور رهیافت شاخصهای فنی-پایه برای اندازهگیری آب مجازی مورد استفاده قرار گرفته است و تقاضای آب ویژه و تجارت آب مجازی 36 محصول زراعی و باغی برای دوره زمانی 94-1380 محاسبه شده است. نتایج نشان داد که کشور ایران در سالهای مذکور در بخش محصولات زراعی واردکننده خالص آب مجازی و در بخش محصولات باغی صادرکننده خالص آب مجازی است و در مجموع واردکننده خالص آب مجازی است. به طور متوسط در سالهای مورد بررسی ایران به واسطه تجارت محصولات زراعی و باغی سالانه 3/4 میلیارد مترمکعب صادرات و 8/15 میلیارد مترمکعب واردات آب مجازی داشته است. در میان محصولات زراعی و باغی، حبوبات و خشکبار براساس آب مصرفی ویژه برآورد شده آنها، محصولاتی پر مصرف هستند. نتایج بدست آمده اطلاعاتی را فراهم کرده است که می تواند برای بهینه سازی ترکیب تجاری محصولات کشاورزی در راستای حفظ منابع آب و تامین امنیت غذایی مورد استفاده قرار گیرد.