بررسی وجود ریسک کژگزینی در صنعت بیمه درمان ایران
نویسندگان
1 گروه توسعه اقتصادی و برنامهریزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، ایران
2 گروه توسعه اقتصادی و برنامهریزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، ایران
3 گروه توسعه اقتصادی و برنامهریزی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تبریز، آذربایجان شرقی، ایران
doi
10.22056/ijir.2020.03.03چکیده
هدف: عدم تقارن اطلاعات بین شرکتهای بیمه و بیمهشدگان و مشکلات ناشی از آن یکی از مهمترین مسائل مطرح در صنعت بیمه است که میتواند سود شرکتهای بیمه را به شدت تحت تأثیر قرار دهد و آنها را با ریسکهای قابل توجهی مواجه سازد. در این بین، ریسک کژگزینی یکی از مهمترین مشکلات ناشی از عدم تقارن اطلاعات است. در این راستا، مطالعه حاضر به بررسی وجود ریسک کژگزینی در صنعت بیمه درمان ایران پرداخته است.روششناسی:در این مطالعه از دادههای مستخرج از طرح آمارگیری هزینه و درآمد خانوارهای شهری و روستایی ایران در سال 1395 استفاده شده است. برای بررسی وجود ریسک کژگزینی در صنعت بیمه درمان ایران، ابتدا متغیر سلامت پنهان هر خانوار با برآورد تابع تقاضای خدمات بهداشتی و درمانی به روش حداقل مربعات غیرخطی (NLS) محاسبه شده است. سپس، با استفاده از آزمون کولموگروف-اسمیرنف دو نمونهای و همچنین مقایسه توزیع سلامت پنهان خانوارهای بیمهشده و بیمهنشده وجود ریسک کژگزینی مورد آزمون قرار گرفته است.یافتهها: نتایج حاصل از آزمون کولموگروف-اسمیرنف دو نمونهای نشان داد توزیع متغیر سلامت پنهان در دو گروه خانوارهای بیمهشده و بیمهنشده برابر نیست. بهعبارتی، در وضعیت سلامت خانوارهای بیمهشده و بیمهنشده تفاوت معنیداری وجود دارد. همچنین مقایسه توزیع متغیر سلامت پنهان نشاندهنده پایینتر بودن سطح سلامت پنهان خانوارهای بیمهشده نسبت به بیمهنشده است. بنابراین، وجود ریسک کژگزینی در صنعت بیمه درمان ایران تأیید شد. همچنین، پارامتر ریسکگریزی خانوارها برای مصرف خدمات بهداشتی و درمانی ( ) برابر 1109/0 و برای مصرف سایر کالاها ( ) برابر 0226/0 بهدست آمد.نتیجهگیری:نتایج حاصل از این پژوهش حاکی از وجود ریسک کژگزینی در صنعت بیمه درمان ایران است. بهعلاوه، افراد در مصرف خدمات بهداشتی و درمانی ریسکگریزی بیشتری نسبت به مصرف سایر کالاها و خدمات دارند. بنابراین، با توجه به چارچوب تحلیل و نتایج حاصل از آن، راهکارهایی جهت به حداقل رساندن ریسک کژگزینی در شرکتهای بیمه درمان ارائه شده است.