زمینه و پیامدهای اجتماعی ـ اقتصادی حضور سالارالدوله در همدان

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور

2 دانشجوی دکترای تاریخ ایران دورة اسلامی، دانشگاه پیام نور

doi
10.30473/lhst.2020.37429.2024
چکیده

با صدور فرمان مشروطیت و بر تخت نشستن محمدعلی‌شاه قاجار، اوضاع سیاسی ایران وارد مرحلة جدیدی از حوادث و آشوب‌ها شد. از مهم‌ترین حوادث این دوره ظهور و حضور ابوالفتح میرزا سالارالدوله، پسر سوم مظفرالدین‌شاه، در صحنة سیاسی منطقة غرب کشور است. همدان از جمله مناطقی بود که در این واقعه صدمات فراوان دید. این شهر که بر سر راه‌های مواصلاتی، بازرگانی و تجارتی غرب ایران قرار داشت پیامدهای این حضور ویرانگر را با خرابی، قتل و غارت، قحطی و ناامنی تجربه کرد. علت حضور سالارالدوله در همدان چه بوده و چه تأثیری بر وضعیت معیشت مردم داشته است؟ چرایی و چگونگی حضور سالارالدوله در همدان و پیامدهای اجتماعی ـ اقتصادی مترتب بر آن در سال‌های 1325و 1329 تا 1331ق موضوع اصلی تحقیق پیش‌ رو است که با روشی توصیفی‌ ـ تحلیلی و با بهره‌گیری از اسناد و منابع موجود کتابخانه‌ای سعی شده تا ابعاد این حوادث مورد بررسی جدیدی قرار گیرد. با توجه به مسئلة اصلی این تحقیق، نتایج به‌دست آمده گویای این واقعیت است و فرضیة اصلی هم مبین آن است که هرچند همدان پایگاه اصلی حملات سالارالدوله نبوده اما غارت چند باره و استقرار طولانی، قتل و غارت توسط عشایر کرد و لر و کلهر و بختیاری و ناامنی ناشی از حملات راهزنان، رونق اقتصادی منطقة شهری و روستایی را از بین برده و فقدان امنیت اجتماعی خسارات جبران‌ناپذیریرا در منطقة همدان بر جای گذارده است.