تحلیل نقش مولفه های موثر بر شناخت فضایی در افزایش خوانایی محیط موردپژوهی: محله سجاد مشهد
نویسندگان
1 دانشجوی دکترا، گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
2 دانشیار، گروه شهرسازی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.
doi
10.30495/jupm.2021.25934.3613چکیده
امروزه با توجه به اهمیت مفاهیم شناخت محیطی در کیفیت محیط ضرورت توجه به شناخت شهروندان از فضای شهری خوانا اهمیت دوچندان یافته است. محیط خوانا با وضوح در ذهن مردم شکل میگیرد. مؤلفههای مؤثر در شناخت فضایی و بازنمایی ذهنی از محیط با توجه به ویژگیهای محیط و کاربران میتواند در افزایش خوانایی محیط مؤثر باشند. لذا هدف از این پژوهش بررسی نقش مؤلفههای مؤثر بر شناخت فضایی در افزایش خوانایی محیط است. روش پژوهش ازنظر هدف کاربردی و به لحاظ ماهیت پیمایشی است. در این راستا بهمنظور گردآوری دادهها از مشاهدات میدانی، پرسشنامه و بازدید از سایت استفادهشده است و جامعه آماری 248نفر شامل شهروندان ساکن در محله سجاد انتخابشده است. سپس تعداد 106 نفر از شهروندان بهصورت تصادفی مورد سؤال قرار گرفتند. تحلیل پرسشنامههای جمعآوریشده با استفاده از نرمافزار SPSS و با بررسی فرضیات و استفاده از روش تحلیل عاملی تأییدی با استفاده از نرمافزار Amos انجامشده است. نتایج پژوهش بیانگر آن است که کیفیت خوانایی تأثیر مستقیمی بر فرایند شناخت فضایی و مسیریابی در فضاییهای شهری دارد. شهروندان با استفاده از راهنماهای مختلف به مسیریابی خوانا در محلات میپردازند. تمایز محیط نقش موثری در مورد چگونگی سازماندهی ذهنی افراد از محیط و حفظ جهت گیری دارد. با توجه به این امر در فرایند شناخت فضایی در رفتار مسیریابی عوامل بسیاری دخیل است از جمله عوامل تاثیر گذار بر درک اسان محیط در درجه اول تمایز ابنیه است. میزان متمایز بودن ابنیه در مسیریابی موفق شهروندان تاثیر گذار است، در درجه دوم می توان به گوناگونی و وضوح فضای شهری و عناصر مستقر در فضا اشاره نمود. وضوح بصری کمک شایانی به انتخاب مسیر و درک بهتر فضا می نماید