فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

  مقدمه و هدف : محرومیت و نابرابری‌های اجتماعی ارتباط تنگاتنگی با سطح سلامت جوامع و افراد دارد. نشان داده شده که بین فقر و نابرابری با بیماری و امید به زندگی رابطه معناداری وجود دارد. این که فقر و نابرابری از طریق کدام گروه از مکانیزم‌های بیولوژیک می‌تواند سبب بروز آثار پاتولوژیک شود و این که کدام یک از مکانیسم‌های مربوط به « شیوه زندگی» ، « فقر» ، ویا « استرس‌های اجتماعی » ، عامل ایجاد این آثار است، محل تردید است. مطالعه حاضر اهتمام به طراحی مدلی حیوانی از نابرابری در دریافت غذا به همراه ناپایداری در شرایط اجتماعی کرده است تا ضمن بررسی آثار هیستوپاتولوژیک فقر غذایی، تبعیض و عدم ثبات اجتماعی بر عضله قلب خرگوش، نقش هر یک از عوامل یادشده در تجمع رنگدانه لیپوفوشین در عضله قلب به‌عنوان فاکتور تسریع‌کننده پیری سلولی (براساس مطالعات گذشته) را نیز مورد ارزیابی قرار دهد.     مواد و روش کار : 54 سر خرگوش در شش گروه مختلف مورد استفاده قرار گرفت. استرس محرومیت از غذای کامل و عدم ثبات در مکان زندگی و هم‌خانه به مدت ده هفته به روش‌های مختلف در گروه‌ها اعمال و در طول دوره تغییرات وزن ثبت و نمونه خون گرفته شد. سپس خرگوش‌ها بیهوش شده و پس از پرفیوژن بافتی ، عضله قلب با محلول فیکساتیو جدا شد. سپس، مراحل پاساژ بافتی برای مشاهده میزان تجمع رنگدانه لیپوفوشین و سایر تغییرات بافتی با میکروسکوپ نوری و الکترونی انجام گرفت. در تحلیل نتایج با توجه به ساختار غیرپارامتریک یافته‌ها از آزمون‌های آماری Mann-Whitney و Kruskal-Wallis استفاده شد.     نتایج : نابرابری در دریافت غذا به همراه ناپایداری در شرایط اجتماعی، سبب تجمع بیشتر گرانول‌های لیپوفوشین و پیری زودرس سلولی در مقایسه با گروه کنترل شد ( P < 0.05 ). این امر حتی در شرایطی که ناپایداری اجتماعی بدون محرومیت غذایی اعمال شد، نسبت به گروه کنترل معنادار بود ( P < 0.05 ). ناپایداری در شرایط اجتماعی چنانچه همراه با محرومیت از غذا همراه شود، لیپوفوشین بیشتری را نسبت به شرایطی که صرفاً محرومیت غذایی اعمال شود، ایجاد می‌کند ( P < 0.05 ). در بررسی نمونه‌های بافتی با میکروسکوپ الکترونی پیدایش رنگدانه لیپوفوشین در شرایط آزمایش، احراز شد.     نتیجه گیری : عدم ثبات در موقعیت اجتماعی و تغییر در مکان زندگی و هم‌خانه و استرس‌های اجتماعی متعاقب آن می‌تواند زمینه‌ساز پیدایش علائم استرس اکسیداتیو و بروز پیری زودرس در سلول‌های قلبی شود و اگر این شرایط به همراه محرومیت غذایی و احساس نابرابری و تبعیض باشد، اثرات فوق به شدت تشدید می‌شود.