اوضاع سیاسی کرمانشاه مقارن جنبش مشروطیت در ایران (1324-1327ق)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تاریخ ایران اسلامی، دانشگاه لرستان
2 استاد گروه تاریخ، دانشگاه لرستان
doi
10.30473/lhst.2019.25461.1735چکیده
جنبش مشروطیت، بهرغم آنکه خاستگاهش در تهران بود، اما دامنة آن به دیگر شهرها، از جمله کرمانشاه، نیز کشیده شد. جنبش مشروطهخواهی و پیآمدهای آن، در اوضاع داخلی کرمانشاه بسیار تأثیر گذاشت و مردم این شهر با جنبش مشروطهخواهی همگرا شدند و این همگرایی به شکل ستیزهجویی بین مردم با حکام شهر، که از مستبدین بودند، بروز یافت. آشوبها و اغتشاشات حاصل از این ستیزهها در سطح شهر، عامل ضرر و زیان مردم گشت؛ اما موجب رویگردانی آنان از مشروطهخواهان نشد و با تشدید افکار و رفتار مشروطهخواهی، همچنان از رؤسا و رهبران مشروطهخواه کرمانشاه پیروی میکردند. با این وجود، در دورة استبداد صغیر، کرمانشاه درگیر آشوبها و اغتشاشهای بسیاری شد که ایلات به آن دامن میزدند و اوضاع داخلی شهر را در تنگنای امنیتی و اقتصادی قرار میدادند. این پژوهش به روش کتابخانهای با بهرهگیری از آگاهیهای تاریخی و سندپژوهی، اوضاع سیاسی شهر کرمانشاه را در سالهای 1324 تا 1327ق، مقارن رخداد مشروطیت در ایران، بررسی و علل آشوبها و درگیریهای داخلی آن را تحلیل و تبیین میکند. یافتة پژوهش نشان میدهد که بهسبب همراهی مردم کرمانشاه با جنبش مشروطهخواهی، پیامدهای حاصل از آن به کشمکش درونی نیروهای متنفذ و فعال شدن رؤسای ایلات و آشفتگی اوضاع سیاسی شهر انجامید و آشوبهای شهر ناشی از خصومتهای شخصی رجال و درگیریهای میان ایلات بود که ساختار شهری کرمانشاه را تشکیل میداد.