فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این مقاله به بررسی رمان شنبه اثر ایان مک­اِیوِن به مثابه نمودگاه تفکر انسان­گرایی لیبرال می­پردازد. پس از مروری بر انگاره­های انسان­گرایی (اومانیسم) لیبرال چونان شاکله اصلی تفکر مک­ایون و تناقضات موجود در آن، نویسندگان به چگونگی بازنمود این دیدگاه و جهان­بینی در رمان در پرتو حادثه یازده سپتامبر، تهاجم به عراق، انگاره­های نوشرق­شناسی (neo-Orientalism) و آن چه در غرب به تروریسم اسلامی (Islamic terrorism) موسوم شده می­پردازند. نویسندگان استدلال می­کنند که این رمان به مثابه یکی از فرآورده­های فرهنگی «الحاد جدید» - از متاخرترین و افراطی­ترین نمودهای اومانیسم در غرب - به نوعی تمام  وجوه تفکر اومانیستی و لیبرال (دین­ستیزی، علم­گرایی و خردگرایی، تاکید بر محوریت انسان و آزادی­ها و حقوق او، تاکید بر اهمیت هنر و ادبیات و تاکید بر روابط انسانی) را بازتاب می­دهد. با وجود پرسشگری ظاهری شخصیت اصلی رمان، پرسش­های اساسی درباره وضعیت جهان معاصر ناپرسیده می­مانند. به رغم مدعای اومانیستی پرهیز از سوگیری و پرداختن منصفانه به تمام جوانب یک مساله، رمان مک­ایون چونان اثری تبلیغاته جانبدارانه با دامن زدن بر اسلام­هراسی توجیه­گر جنگی خونبار می شود و در خدمت قدرت قرار می­گیرد.