یک مدل ساختاری- تفسیری از عوامل موثر بر واسطه‌گری نوآوری در ایران

نویسندگان

1 دانشگاه آزاد اسلامی، واحد علوم و تحقیقات

2 دانشجوی مدیریت تکنولوژی- گرایش مدیریت نوآوری- دانشکده مدیریت و اقتصاد- واحد علوم تحقیقات دانشگاه آزاد اسلامی - ایران

3 استاد دانشگاه تربیت مدرس

doi
10.22034/jtd.2023.701956
چکیده

اهرم‌سازی فناوری از طریق عملیات میانجیگری و یا واسطه‌گری نوآوری باز ، ابزاری با ارزش در نوآوری باز و ایجاد قابلیت‌های تاثیرگذار در تکمیل زنجیره ارزش فرآیند نوآوری به‌شمار میایند. تسهیل و تسریع در پیچیدگی‌های بازار فناوری، نتیجه حضور موثر واسطه‌گران نوآوری است. با توجه به‌شکاف عمیق فناوری و چالش‌های فرآیندهای نوآوری در ایران و همچنین ضعف کارکردی این گروه از کارگزاران شبکه نوآوری در ایران، این مقاله در پی آن است که با تعیین عوامل تاثیرگذار در نقش و فعالیت واسطه‌گران نوآوری در پلتفرم نوآوری باز، و سطح بندی عوامل با استفاده از مدل ساختاری- تفسیری، راهکارهای اجرایی برای رفع شکاف ارتباطی و تقویت بازیگران نظام نوآوری ایران ارائه دهد.این پژوهش بنیادی و از طریق روش کیفی مبتنی بر تئوری داده بنیاد و نرم افزار MAXQDA، متغیرهای اثرگذار مشخص شدند. با تکنیک مصاحبه عمیق نیمه ساختار یافته با 13 تن از خبرگان آگاه در حوزه نظام نوآوری و مدیران شرکت های واسطه‌گر نوآوری و رسیدن به نقطه اشباع نظری، با استفاده از کدگذاری باز، محوری و انتخابی، موضوع تحقیق مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. الگوی پارادایمی حاصل براساس پدیده محوری(اثربخشی کارکرد واسطه‌گری نوآوری)، متاثر از شرایط علّی، زمینه-ای و متغیرهای مداخله‌گر، تعیین گردید و جهت تکمیل، و با اجرای فاز کمی، طی نظرسنجی از خبرگان، از طریق روش مدل‌سازی ساختاری-تفسیریISM، عوامل و متغیرهای تاثیرگذار، سطح بندی و استخراج مدل ساختاری-تفسیری و تحلیلMICMAC نسبت به تعیین متغیرهای نفوذپذیر و وابستگی‌های عوامل، صورت پذیرفت. نتایج تحقیق، مؤید نقش کلیدی فرهنگ نوآوری و ضرورت بلوغ درک توسعه فناوری، کاهش تولی‌گری دولت و تمرکز بر نیازهای فناورانه کشور از سوی بازیگران و نهادهای شبکه نوآوری به‌عنوان تاثیرگذارترین عامل در کارکرد بهینه واسطه‌گری نوآوری شناخته شد.