بومی سازی و اولویت بندی شاخص های بومکده در جنگل های شمال (مطالعه موردی: روستاهای جنگل دارابکلا)
نویسندگان
doi
10.52547/ifej.10.20.140چکیده
چکیده مبسوط مقدمه و هدف: بسیاری از مشکلات محیطی بشر از رفتارهای ناسازگار و الگوی زیست ناپایدار نشأت می گیرد. دلیل از بین رفتن جنگلها نیز از این بحث خارج نیست. شیوه های مدیریتی یکسویه منابع طبیعی و نا آشنا با نیازها و شیوه ی سنتی زندگی روستائیان و خانوارهای ساکن در عرصه های جنگلی شمال ایران، وضعیت نامطلوب اقتصادی اجتماعی روستاییان و همچنین توسعه کم و ناپایدار در مناطق روستایی از عوامل مؤثر در تخریب جنگل های هیرکانی هستند. یکی از شیوه های مدیریت سازگار با طبیعت که در دو دهه ی اخیر در دنیا رواج پیدا کرده است «بومکده» است. هدف این تحقیق بومیسازی معیارها و شاخص های بومکده در کشورهای پیشرفته دنیا و اولویت بندی این شاخص ها در روستاهای حاشیه جنگل دارابکلا با هدف جلوگیری از تخریب و بهره برداری بیرویه از عرصه های طبیعی از جمله جنگلها و مراتع است. مواد و روش ها: در این پژوهش از روش دلفی جهت شناسایی و بومی سازی معیارها و شاخص های ارزیابی بومشناختی، اقتصادی و اجتماعی-فرهنگی استفاده شد. همچنین از تکنیک های انتروپی شانون و تاپسیس نیز برای تعیین وزن و اولویت بندی این معیارها و شاخص ها استفاده شد. یافته ها: نتایج نشان داد که معیارهای بوم شناختی با 0/460 بیشترین و معیارهای اجتماعی – فرهنگی و اقتصادی بهترتیب با اعداد 0/375 و 0/165 وزنه ای کمتری را به خود اختصاص دادند. نتیجه گیری: به طور کلی نتایج این پژوهش نشان داد که توجه به شاخص های دسته بوم شناختی در اولویت بالاتری نسبت به شاخص های اجتماعی و اقتصادی قرار دارند. در نتیجه برای تصمیم گیری و مدیریت توجه به این شاخص ها دارای اهمیت بیشتری است.