فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه و هدف: افزایش کربن آلی خاک نه تنها، باعث ترسیب کربن جوی می شود بلکه اغلب، فرایندها و ویژگیهای فیزیکی، شیمیایی و زیستی خاک را بهبود می بخشد. این پژوهش با هدف ارزیابی تأثیر نوع پوشش گیاهی و ویژگیهای شیمیایی خاک بر میزان کربن آلی خاک در سال 139 8 در عرصه های پخش سیلاب ایستگاه کوثر واقع در دشت گربایگان فسا (استان فارس) انجام شد. پخش سیلاب برای تغذیه ی آبخوان ها از سال 1361 در پهنه ای به وسعت 2034 هکتار در این دشت اجرا شده است . مواد و روشها: کاربریهای مورد بررسی عبارت بودند از: جنگل دست کاشت آکاسیا ( Acacia salicina Lindl. ) ، جنگل دستکاشت اوکالیپتوس ( Eucalyptus camaldulensis Dehnh. ) ، مرتع دست کاشت آتریپلکس [Atriplex lentiformis (Torr.) (Wats.)] و مرتع طبیعی که همگی از طریق پخش سیلاب آبیاری میشوند. با نمونه برداری مرکب در سه تکرار از خاک زیرپوشش کاربریهای مختلف (عمق 30-0 سانتیمتر)، 13 ویژگی شامل: اسیدیته ی گل اشباع ( pH )، قابلیت هدایت الکتریکی عصارهی اشباع ( EC e )، کربنات کلسیم، درصد کربن آلی، درصد نیتروژنکل، نسبت C/N ، فسفر و پتاسیم قابل جذب، سدیم، کلسیم و منیزیم عصاره ی اشباع، کلسیم+منیزیم و نسبت جذب سدیم ( SAR )، اندازه گیری و محاسبه شدند. پس از اطمینان از نرمال بودن داده ها به وسیله ی آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، داده های به دست آمده در قالب طرح آماری بلوکهای کامل تصادفی، تجزیه و تحلیل شده و میانگینها با آزمون توکی در سطح پنج درصد مقایسه شدند. یافته ها: نتایج تحلیل واریانس داده ها نشان داد که از میان متغیرهای بررسی شده، تأثیر تیمار (نوع پوشش گیاهی) بر تمام ویژگیها (به جز SAR ) در سطح یک و پنج درصد معنیدار شده است. برای ارائه ی مدل، از روش رگرسیون گام به گام استفاده شد. نتایج نشان داد متغیرهای نسبت C/N ، نیتروژنکل و EC e ، بر میزان کربن آلی خاک مؤثر هستند و 99/7 درصد از تغییرات آن را توجیه می کنند. با توجه به ضرایب استاندارد شده در معادلهی رگرسیون، به ازای افزایش هر واحد نسبت C/N ، مقدار 0/939 واحد و به ازای هر واحد نیتروژنکل، مقدار 0/338 واحد و با افزایش هر واحد EC ، مقدار 0/109 واحد به میزان کربن آلی افزوده میشود. نتیجه گیری: در مجموع، شناخت عوامل مؤثر بر ذخیرهی کربن آلی در خاک، میتواند باعث ارائه ی راهکارهای مدیریتی مناسب برای افزایش میزان کربن آلی و توسعه ی ظرفیت ذخیره ی کربن در خاک شده، حاصلخیزی خاک را بهبود بخشیده و اثرات منفی تغییر اقلیم را تا حد زیادی کاهش دهد .