ماهیت قطع از حیث معرفتشناختی و ضرورت تدوین مطالب اصولی بر مبنای آن
نویسندگان
1 استادیار فقه و مبانی حقوق اسلامی، دانشگاه تهران
2 دانش آموخته دکتری فقه و مبانی حقوق اسلامی دانشگاه تهران
doi
10.22067/fiqh.v0i0.42561چکیده
در علم اصول، باور جازم مکلفان قطع نامیده میشود که گستره آن از علم تا جهل مرکّب را در بر میگیرد. در تبویب و تبیین مطالب علم اصول جنبه روانشناختی قطع بسیار مورد تأکید بوده و بُعد معرفتشناختی آن عمدتاً مغفول مانده است. علیرغم این مسئله، دقت در مباحث پراکنده ابواب حجیت نشانگر این مسئله هست که نهایتاً از نظر اصولیان، حجیتِ قطع دائر مدارِ وجود ارکان معرفتشناختی آن است نه ارکان روانشناختی؛ اگر چه رویکرد آنان در بیان مطالب و چینش آنها، توجه ویژه به بعد روانی قطع بوده است. در این نوشتار تلاش شده است که ضمن تبیین ضرورت توجه به ارکان معرفتشناختی قطع، فواید این رویکرد نیز مشخص شوند. از جمله آنکه این رویکرد با مبانی کلامی و روایی سازگاری بیشتری داشته و امکان مقایسه و تطبیق میان مباحث حجیت در علم اصول و مباحث مربوط به موجه بودن گزارهها در علوم معرفتشناختی را فراهم میکند.
