فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

ممنوعیت بهره برداری جنگل یکی از مهمترین چالش ها در مدیریت جنگلهای هیرکانی است که دارای پیامدهای مختلفی می باشد. هدف از پژوهش حاضر، شناسایی، وزندهی و اولویت بندی پیامدهای اقتصادی و اجتماعی ممنوعیت بهره برداری جنگل (تنفس جنگل) در جنگلهای شرق استان مازندران (جنگل های تحت مدیریت حوزه اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان مازندران، ساری) است. جامعه آماری پژوهش حاضر، گروه 60 نفره از کارشناسان و خبرگان، اعضای هیأت علمی متخصص در این زمینه و جوامع روستایی ساکن در حاشیه جنگلهای تحت مدیریت بوده است. در این مطالعه جهت شناسایی پیامدهای ممنوعیت بهره برداری جنگل از روش دلفی، محاسبه وزن پیامدها از تکنیک اِنتروپی ( Entropy ) و برای اولویت بندی آنها از تکنیک ترجیحات بر اساس مشابهت به راه حل ایده آل ( TOPSIS ) استفاده شد. تجزیه و تحلیل یافته های این پژوهش با استفاده از تکمیل 55 پرسشنامه دریافتی، شش پیامد مثبت و 17 پیامد منفی را از جنبه های اقتصادی و اجتماعی برای ممنوعیت بهره برداری جنگل شناسایی نمود. نتایج وزندهی پیامدها نشان داد که در میان پیامدهای مثبت، پیامدهای افزایش ارزشهای اقتصادی خدمات محیط زیستی جنگلها و گرایش بهسمت زراعت چوب (جهت تأمین نیاز چوبی) به ترتیب با وزنهای 0/200573 و 0/200426 و از پیامدهای منفی، افزایش قاچاق چوب 0/059163 و کاهش اشتغال 0/059133 بیشترین وزن را به خود اختصاص داده اند. نتایج اولویت بندی پیامدها نیز نشان داد در میان پیامدهای مثبت و منفی، تغییر مدیریت وابسته به چوب به مدیریت چندمنظوره جنگل و افزایش قاچاق چوب اولویت بالاتری را نسبت به سایر پیامدها دارند. همچنین نتایج پژوهش نشان داد در پیامدهای مثبت، دیدگاه اقتصادی و در پیامدهای منفی، دیدگاه اجتماعی وزن بیشتری را کسب نمودند. لذا پیشنهاد می گردد در اجرای طرح تنفس جنگل، برنامه هایی در راستای نظارت دقیق، مستمر و تخصیص بودجه از سوی دولت جهت افزایش حفاظت جنگل و کاهش قاچاق چوب و ایجاد فرصتهای شغلی مد نظر قرار گیرد.