بررسی تغییرات پوشش گیاهی در کانون های داخلی و خارجی ریزگردها با استفاده از تصاویر ماهواره ای MODIS (مطالعه موردی: استان کرمانشاه)

نویسندگان
doi
10.29252/ifej.6.12.39
چکیده

پوشش گیاهی یکی از مهمترین مؤلفه های بوم سازگان می باشد که نقش مهمی در حفاظت خاک و جلوگیری از بلند شدن ذرات آن دارد. لذا پایش و بررسی تغییرات آن در برنامه ریزی به منظور کنترل و مهار پدیده ریزگردها مؤثر است. هدف از تحقیق حاضر بررسی تغییرات پوشش گیاهی در کانون های داخلی و خارجی ریزگردهای استان کرمانشاه و همچنین نواحی گسترش ریزگردها می باشد. بدین منظور ابتدا داده های میزان دید افقی در ساعات مختلف شبانه روز در دوره آماری (2015-2005) از اداره کل هواشناسی استان کرمانشاه اخذ شد و سالهای 2008 و 2009 و همچنین ماه های اردیبهشت، خرداد و تیر به دلیل داشتن بیشترین فراوانی وقوع روزهای همراه با ریزگردها مبنای مطالعه قرار گرفت. در مرحله بعد مهمترین رخدادهای همراه با ریزگردها در سال ها و ماه های مبنا براساس دو معیار کمترین دید افقی و بیشترین تداوم زمانی انتخاب شد و تصویر ماهواره ای مودیس ( MOD02 ) برای آنها اخذ شد. به منظور آشکارسازی ریزگردها از روش اختلاف دمای درخشندگی باندهای حرارتی استفاده شد. سپس تغییرات پوششگیاهی با استفاده از محصول MOD09 Q1 سنجنده مودیس و شاخص NDVI در بازه های زمانی سه ساله و در کلاسه های پوششی خوب، متوسط و ضعیف بررسی شد. نتایج این مطالعه نشان داد که در سال 2006 مساحت کلاسه پوشش گیاهی خوب در کانون های خارجی و داخلی بهترتیب 8/1% و 25/28% بوده اما در سال 2015 مساحت این کلاسه در هر دو نوع کانون خارجی (87/0%) و داخلی (62/18%) کاهش یافته است. به طورکلی با توجه به نقش ارزنده پوشش گیاهی در حفاظت خاک میتوان با حفظ، احیاء و گسترش آن به ویژه در مناطقی که مطابق با نتایج این پژوهش دچار کاهش سطح شده گامی مؤثر در جهت کنترل و مهار پدیده ریزگردها برداشت.