آسیب‌شناسی فرایندهای جذب و انتخاب معلم در آموزش و پرورش و ارائه توصیه‌های سیاستی برای بهینه‌سازی آن

نویسندگان

1 گروه مدیریت آموزشی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران

doi
10.61838/kman.irphe.30.1.6
چکیده

نظام تربیت معلم به­ عنوان یکی از زیرنظام‌های آموزش و پرورش، مانند هر سیستم دیگری متشکل از سه جزء اصلی درونداد، فرایند، و برونداد است که هر یک، نقش موثر و سازنده‌ای در تداوم و پیشرفت این نظام دارند. هدف این پژوهش، آسیب‌شناسی فرایند جذب و انتخاب معلم و ارایه توصیه‌های سیاستی برای بهینه‌سازی آن بود که با استفاده از روش پژوهش کیفی پایه انجام گرفت. مصاحبه ­های نیمه­ ساختاریافته به ­عنوان ابزار اصلی گردآوری اطلاعات استفاده شد. با کاربست روش نمونه‌گیری هدفمند، 15 نفر از خبرگان دانشگاهی، متخصصان و مدیران حوزه منابع انسانی و تربیت معلم و 4 نفر از دانشجو معلمان برگزیده، تا رسیدن به حد اشباع نظری در گردآوری داده‌ها، در پژوهش شرکت کردند. با تکیه بر پیشینه پژوهش و تجربیات زیسته، سوالات اساسی مصاحبه تهیه و در نهایت با نظر متخصصان، روایی آن تایید شد. پس از تهیه و ارسال پروتکل مصاحبه برای مشارکت‌کنندگان، مصاحبه‌ها انجام گرفت. یافته‌های پژوهش نشان دادند، شش نارسایی سیاستگذاری-نهادی، شناختی-نگرشی، آینده ‏نگرانه، اجرایی، قانونی و رویکردی-روشی در زمینه جذب و انتخاب معلم وجود دارد. پس از تشکیل گروه کانونی، توصیه­ های سیاستی متناسب با این نارسایی­ ها در چهار دسته توصیه­ های معطوف به حوزه نظرورزی، سیاست‌گذاری و مدیریت میان‌بخشی، مدیریت میانی و برنامه‌ریزی، و مدیریت اجرایی ارائه شد. نتایج این پژوهش دلالت­ هایی از منظر نظری، روش ­شناختی و اجرا برای سیاستگزاران و مجریان تربیت معلم دارد.