بررسی انتقادی دعوای جانشینی در بیمۀ اجباریِ حوادث ناشی از وسایل نقلیه

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایران

2 گروه حقوق خصوصی، دانشکدۀ علوم انسانی، دانشگاه سمنان، سمنان، ایراننان

doi
10.22056/ijir.2019.02.06
چکیده

هدف:  مقاله حاضر به دنبال تببین وضعیت حقوق بیمۀ ایران و تحولات آن در زمینۀ قائم‌مقامی در حوادث رانندگی است و با ملاحظۀ مشکلات شرکت‌های بیمه و صندوق تامین خسارت‌های بدنی در بازیافت خسارت، نشان می‌دهد که قائم‌مقامی در حوادث رانندگی به صورت اصولی اجرا نمی‌شود.روش‌شناسی: پژوهش حاضر مطالعه‌ای تطبیقی است که با استفاده از روش کتابخانه‌ای و مراجعه به متون قانونی و منابع مربوطه تدوین شده است.یافته‌ها: معایب و دشواری‌های قائم‌مقامی در «قانون بیمه اجباری خسارات وارد شده به شخص ثالث در اثر حوادث ناشی از وسایل نقلیه»، حصول نتایج مطلوب جانشینی را محتمل و میزان بازیابیِ خسارات را ناچیز می‌سازد. متقابلاً با عدم بازیافتِ به‌موقع و کامل خسارات، نمی‌توان بازدارندگیِ آرمانی را از دعوای جانشینی در حوادث مذکور انتظار داشت. همچنین، این دعوی نه تنها، منبع تأمین مالیِ موثری برای بیمه‌ها و صندوق تأمین خسارت‌های بدنی محسوب نمی‌شود، بلکه گاه صرفۀ اقتصادی نیز به همراه ندارد. قانون‌گذار نیز علیرغم شناسایی قائم‌مقامی، ضمانت اجرای موثری برای بازیافت خسارت در نظر نگرفته است.نتیجه‌گیری: دعوای جانشینی نباید به‌طور کامل حذف گردد، اما با اصلاح شیوۀ قائم‌مقامی و تمهید جانشینی اداری و تدابیر غیرقضایی می‌توان هزینه‌ها را کاهش داد و تحقق کارکردهای مورد نظر جانشینی را به نهادهایی که برای این هدف مناسب‌تر هستند، واگذار کرد.