به کارگیری سیستم استنتاج فازی در ارزیابی ریسک خطوط لوله ی گازترش
نویسندگان
doi
چکیده
مقدمه: امروزه، استفاده از خطوط لوله به منظور انتقال حجم های بالای نفت و گاز در مسافت های طولانی، به طور گسترده ای مورد توجه قرار گرفته است. ارزیابی ریسک می تواند به تعیین عوامل مخاطره آمیز و ایجاد یک اقدام و استراتژی مناسب در کاهش و یا حتی حذف آن ها در حوزه ی مذکور، کمک شایانی نماید. هدف اصلی این تحقیق، ارائه ی روشی برای ارزیابی ریسک خطوط لوله بر اساس سیستم استنتاج فازی است تا بتوان قالبی سیستماتیک ایجاد نمود؛ که انتظار می رود این قالب، مدلی قدرتمندتر، دقیق تر و مطمئن تر برای کنترل ریسک ها و خطرات مربوط به خطوط لوله ی نفت و گاز باشد. روش کار: در این مقاله، از منطق فازی برای مدل سازی عدم قطعیت و ارائه ی مدلی جهت ارزیابی ریسک خطوط لوله استفاده شده است. برای نیل به این مقصود، روش مالبایر که یکی از متداول ترین روش های ارزیابی ریسک خطوط لوله ی نفت و گاز می باشد، جهت تعیین فاکتورهای مهم و تأثیرگذار بر خطوط استفاده شده است. این روش، با استفاده از الگوریتم میدانی و بر اساس دانش خبرگان، در تولباکس منطق فازی نرم افزار متلب اجرا شده است. جهت صحت سنجی نتایج حاصل از مدل پیشنهادی، از اطلاعات خطوط لوله ی بین فازی پالایشگاه پنجم میدان گازی پارس جنوبی به عنوان نمونه ی مطالعاتی استفاده شده است. یافته ها: یافته ها از اجرای مدل ایجادشده در خطوط لوله ی فازهای 10-9 پارس جنوبی (بخش خشکی)، نشان می دهد که خطوط لوله ی مورد مطالعه بر اساس شاخص هایی از قبیل تراکم جمعیت و استقرار تجهیزات و غیره به سه قسمت A-B-C تقسیم بندی شده است. قسمت C خط لوله، دارای بیشترین میزان ریسک بوده که مهم ترین عوامل مؤثر بر آن آسیب های شخص ثالث و طراحی بوده است. قسمت B، دارای کمترین میزان ریسک بوده و کمترین پیامد را برای بروز حوادث انسانی در بر خواهد داشت. همچنین مشاهده گردید که خوردگی، به عنوان عاملی مهم در افزایش نشتی و میزان ریسک هر سه قسمت خط لوله است. نتیجه گیری: نتایج، نشان می دهد که روش پیشنهادی، نتایج دقیق تر، صحیح تر و مطمئن تری را نسبت به روش های سنتی و کلاسیک ارائه می دهد. عواملی از قبیل عملکرد نادرست ، پراکندگی ، گیرنده ها ، حجم نشت و خطر محصول که از دیگر عوامل مؤثر بر ریسک خطوط لوله هستند، در روش های سنتی و کلاسیک در نظر گرفته نشده بودند؛ لذا می توان بیان نمود که از این مدل به عنوان ابزاری جامع و هوشمند، میزان ریسک خطوط لوله ی نفت و گاز را محاسبه نمود.