تدوین و اعتبارسنجی فاکتورهای ماکروارگونومی مبتنی بر مدل هلدن و کارش: مطالعه موردی در یک صنعت خودروسازی
نویسندگان
doi
چکیده
مقدمه: سیستم های فنی اجتماعی پیچیده همچون صنایع خودروسازی، نیازمند یک رویکرد درست ماکروارگونومی برای طراحی سیستم کار و پیاده سازی آن طراحی در سطح میکرو ارگونومیک هستند. هدف از این مطالعه، تدوین و اعتبارسنجی فاکتورهای ماکروارگونومیکی مؤثر در افزایش بهره وری و سلامت و ایمنی کارکنان در صنعت خودرو، بر اساس مدل هلدن و کارش می باشد. روش کار: در مطالعه حاضر، ابتدا فاکتورهای ماکروارگونومیک با استفاده از مستندات و همچنین از طریق مصاحبه با خبرگان تعیین شده و بر طبق مدل هلدن وکارش در چهار گروه طبقه بندی شدند. سپس توسط پنل خبرگان و با استفاده از تکنیک دلفی، روایی محتوایی فاکتورها محاسبه شد و درنهایت از متوسط شاخص روایی محتوایی برای پذیرش اعتبار سنجی و از ضریب کاپا ی اصلاح شده برای ارزیابی کمی توافق قضاوت متخصصان استفاده گردید. یافته ها: از بین 28 مؤلفه اصلی که در چهار زیرگروه فاکتورهای ماکروارگونومیک مرتبط با پرسنل، واحد/بخش، سازمان و محیط بودند و اعتبار سنجی شدند، درنهایت 19 فاکتور اصلی به عنوان فاکتورهای ماکروارگونومیک مؤثر در افزایش بهره وری و سلامت و ایمنی کارکنان، در قالب این چهار زیرگروه انتخاب شدند. همچنین متوسط شاخص روایی محتوایی و ضریب کاپای اصلاح شده به ترتیب 0/901 و 0/90 به دست آمد. نتیجه گیری: یافته های این مطالعه نشان داد فاکتورهای ماکروارگونومیک را می توان به عنوان فاکتورهای اختصاصی و بومی سازی شده در صنعت خودرو جهت افزایش بهره وری و ارتقاء سلامت و ایمنی کارکنان ارائه داد. این عوامل می تواند به عنوان مرجعی برای ارزیابی ارگونومیک در صنعت خودرو و حتی صنایع و سازمان ها و شرکت های مختلف دیگر به کار گرفته شود.