اهمیت و ارزش بقعة شیخ صفی‌الدین اردبیلی در معماری‌ ‌و هنرهای اسلامی(۶۵۰-۷۳۵ق)

نویسندگان

1 استادیارگروه معارف اسلامی، دانشگاه علوم انتظامی امین

2 دکتری تاریخ اسلام، دانشگاه بین المللی امام خمینی قزوین

doi
چکیده

بقعة شیخ صفی‌الدین از نظر معماری و هنرهای اسلامی دارای اهمیت و ارزش خاصی است. این بقعه از آثار قرن هفتم هجری بوده و به‌تدریج توسعه و گسترش یافته و به وضع فعلی درآمده است. بنای مذکور، ابتدا خانقاه و محل سکونت شیخ و کانون صوفیان و مریدان او بود. اما پس از او، شیخ صدرالدین آن را به صورت بقعه درآورد. این پژوهش در صدد پاسخ‌گویی به این پرسش است که بقعة مذکور از لحاظ هنری و معماری از چه جایگاهی در طول تاریخ برخوردار بوده است؟ نتیجۀ این پژوهش نشان می‌دهد که بقعة شیخ صفی‌الدین اردبیلی از مهم‌ترین و با ارزش‌ترین آثار هنر و معماری اسلامی یادگار دورة صفویه است و با وجود اثر عوامل طبیعی مثل زلزله، سیل و ویرانی‌های ناشی از آن، باز هم از عنصرهای عالی ایران محسوب شده و به‌صورت عینی، تلاش‌های هنرمندان ایرانی و سبک معماری آذری و اسلامی مشهود بازتاب داده است. مقالة حاضر، با روشی میدانی و توصیفی ـ تحلیلی و با تکیه بر متون کتابخانه‌ای، به ارزیابی تاریخ ساخت، تغییر و توسعة بقعه و مجموعه‌هایش و همچنین بررسی اهمیت و ارزش معماری و هنری آن می‌پردازد.