تحلیل بازآفرینی بافت‌های فرسوده شهری با تاکید بر نقش و عملکرد ذینفعان محلی با رویکرد آینده‌نگاری( مطالعه موردی: شهر زنجان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران.

2 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

3 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

4 استادیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری دانشگاه زنجان، زنجان، ایران.

doi
10.30495/jupm.2022.4209
چکیده

       شهرها به‌عنوان دومین انقلاب در فرهنگ بشری با پیشینه درخشان درزمینۀ مدیریت شهری در عصر حاضر با یکی از بزرگ‌ترین چالش­های خود با عنوان بافت­های فرسوده دست‌وپنجه نرم می­کند. این تحقیق با تحلیل­های ساختار شکنانه از روند برنامه­­ریزی مرسوم زمان حال؛ بر تحلیل بازآفرینی بافت­های فرسوده شهر زنجان در بازه زمانی آینده تأکید دارد. بدین منظور جهت جمع­آوری اطلاعات از دو روش میدانی-کتابخانه­ای بهره برده شده و برای تحلیل از 40 شاخص در قالب 3 مؤلفه (­اقتصادی، اجتماعی- فرهنگی و کالبدی-فضایی) استفاده‌شده است. برای ارزیابی روابط بین شاخص­ها و عملکرد هریک از آن­ها درروند بازآفرینی شهری از نظر کارشناسان متخصص در این زمینه و از نرم­افزار MICMAC استفاده‌شده که درنهایت 12 شاخص به‌عنوان کلیدی­ترین عوامل شناسایی و متناسب با آن 6 گمانه محتمل با اجماع نظر کارشناسان طراحی شده و برای ارزیابی گمانه­ها از نظرات 4 گروه (­شهروندان، کسبه، اجتماعات محلی، مدیران شهری) در محیط­SMIC استفاده‌شده است. نتایج حاصل از ارزیابی یافته­های تحقیق نشان داده است که بازآفرینی بافت­های فرسوده شهر زنجان دارای 64 سناریو با درجات احتمال تحقق مختلف بوده است. در این میان 30 سناریو با ضریب احتمال 0 وجود داشته و در مقابل 20 سناریو با ضریب احتمال قوی شناسایی شده­است و سناریوهای 64 و 50 محتمل­ترین سناریوها بوده­اند که بر ایستا بودن وضعیت درآمد- اشتغال و روند تسهیلات دولتی، افزایش میزان آلودگی، افزایش عمر ابنیه و کاهش کیفیت آن­ها دلالت دارد که با توجه به نتایج تحلیل­های صورت گرفته، در مرحله اول باید زمینۀ بهبود تعلق‌خاطر در شهروندان ایجاد و در مرحله بعدی با بهبود زمینه­های ارائۀ تسهیلات دولتی، زمینه را برای گروه­های مختلف به‌منظور فعالیت هرچه بیشتر فراهم کرد.