ارزیابی کیفیت زندگی ساکنین مسکن مهر (مطالعه موردی : شهر رشت)
نویسندگان
1 استادیار گروه شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
2 گروه شهرسازی، دانشکده معماری و هنر، دانشگاه گیلان، رشت، ایران
3 دانشجوی کارشناسی ارشد برنامه ریزی شهری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.
doi
10.30495/jupm.2022.4269چکیده
برنامۀ مسکن مهر از مهمترین سیاستهای تأمین مسکن برای اقشار کمدرآمد بوده است. فرایند اجرا و نتایج این طرح با مشکلات و انتقادات متعددی مواجه شد که یکی از مهمترین آنها عدم تأمین امکانات مناسب برای ساکنین و کیفیت زندگی پایین در این مجتمعهای مسکونی است. هدف مقالۀ حاضر ارزیابی کیفیت زندگی ساکنین مسکن مهر و مهمترین عوامل تأثیر گذار بر آن است. پس از مرور ادبیات تحقیق و استخراج عوامل کیفیت زندگی در محیطهای مسکونی، از پرسشنامۀ محقق ساخته برای سنجش متغیرها از دیدگاه ساکنین استفاده شده است. جامعۀ آماری این پژوهش کل ساکنین مسکن مهر شهر رشت برابر 8000 خانوار است. براساس فرمول کوکران تعداد نمونه برابر 380 نفر است که با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده انتخاب شدند. دادههای حاصل از پرسشنامه در ابتدا با استفاده از روشهای آمار توصیفی و همچنین آزمون فریدمن مورد تحلیل قرار گرفته است و سپس پاسخ سوالات تشریحی با استفاده از آزمون تحلیل عاملی تأییدی در محیط نرم افزار PLS مورد بررسی واقع شد. نتایج حاکی از این است که در میان شاخصهای کیفیت زندگی در مسکن مهر بیشترین امتیاز (بسیار خوب) به متغیر پاکیزگی هوای شهری (با میانگین 18.39) و بعد از آن به حمل و نقل عمومی (17.03) تعلق دارند. نبود فرصتهای شغلی (9.98) و عدم دسترسی به بانکها (10.82) نیز مهمترین مشکلات در این محدوده است. نتایج تحلیل عاملی سوالات تشریحی نشان میدهد که عوامل وجود معتادین (0.84) و زمینهای رها شده (0.75) بیشترین نقش را در نامنی محدوده دارند. همچنین نظافت و نورپردازی (0.88)، تاسیس پارک (0.84) و مراکز تجاری (0.68)، مهمترین عوامل پیشنهادی برای پویایی و سرزندگی محسوب میشوند. این نتایج نشان میدهد که رویکرد موجود در تأمین مسکن اجتماعی در کشورمان نیازمند بازنگری جدی است و شاخصهای کیفیت محیط شهری باید به عنوان بخش مهمی از معیارهای مسکن قابل استطاعت لحاظ گردند.