بررسی و تحلیل نحوۀ انتقال معنا و اولویتبندی انواع کاربریها در فضای شهری با توجه به پارامترهای برنامهریزی شهری
نویسندگان
1 استادیار گروه معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
2 کارشناسی ارشد معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
3 استادیار گروه معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
4 استادیار گروه معماری، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران.
doi
10.30495/jupm.2022.4299چکیده
ادراک فرآیندی است که در رابطه متقابل انسان و محیط و با استفاده از محرکهای محیطی، مبتنی بر ایجاد نوعی تطابق میان حالات ذهنی انسان و نیروهای محیطی رخ میدهد. بنابراین هر پدیده از جمله یک بنای معماری و یا شهری زمانی که در محدودۀ ادراک انسان قرار میگیرد پیام خود را از طریق معنا، انتقال میدهد. هدف پژوهش حاضر، بررسی و تحلیل چگونگی انتقال معنا و یافتن اولویتبندی انواع کاربریها، با توجه به تطابق با پارامترهای برنامهریزی شهری در انتقال معنا است. این پژوهش از لحاظ هدف، یک پژوهش کاربردی و از نظر طرح پژوهش، توصیفی محسوب میشود که در زیر گروه پیمایشی از نوع روش دلفی انجام پذیرفت. در بخشنظری به منظور جمعآوری اطلاعات، از مطالعات اسنادی استفاده شده است. پس از تدوین چارچوب نظری پژوهش گردآوری دادهها با استفاده از تکنیک پرسشنامه به صورت میدانی انجام شده است. جامعۀ آماری پژوهش، شامل کلیۀ استادان و دانشجویان تحصیلات تکمیلی دانشگاههای شهر شیراز میباشد. برای نگرش سنجی جامعه، در مرحله اول، انواع کاربریهای شهری در قالب پرسشنامهای با میزان تطابق با پتانسیلهای انتقال معنا و پارامترهای برنامهریزی شهری مورد سنجش قرار گرفت. سپس اطلاعات حاصل از تعداد 203 پرسشنامههای برگشتی تجزیه و تحلیل شد. یافتهها نشان داد که اولویتبندی انواع کاربریها در فضای شهری با توجه به پارامترهای برنامهریزی، به ترتیب متعلق به کاربریهای فرهنگی، مذهبی و مسکونی با مقادیر 33/4، 03/4 و 91/3 است. سطح معناداری آزمون فرضیه، نشان داد که بین کاربریهای گوناگون، در امکان برآوردهسازی پتانسیلهای انتقال معنا و پارامترهای برنامهریزی شهری اختلاف معنادار وجود دارد.سپس بر اساس لزوم بازبینی طرح تفصیلی شهر شیراز و با توجه به مؤلفههای موثر بر سازوکار انتقال معنا، تعداد 12 سایت با کاربری پیشنهادی فرهنگی و سطح تأثیر شهری-فراشهری شناسایی شدند. پس از آن به انتخاب معیارهای ارزیابی مرتبط برای افزایش مشارکت شهروندان و فرهنگ شهروندی، اقدام گردید. در مرحله دوم پرسشنامه، سایتهای پیشنهادی با در نظر گرفتن امتیازهای هر معیار، با استفاده از تکنیک اولویتبندی تاپسیس رتبهبندی شدند. نتیجه نهایی این رتبهبندی نشان داد که سایتهای چهارراه ادبیات، کارخانه روغن نباتی و گلدشت به ترتیب با مقدار عددی 83/0، 75/0 و 72/0 در سه جایگاه نخست قرار گرفتند.