فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

بهره‌مندی از محل اقامت رضایت‌بخش یکی از با ارزش‌ترین جنبه‌های زندگی مردم و یکی از عناصر اصلی استانداردهای زندگی مادی است. هدف این پژوهش، ارزیابی کیفیت مسکن در محله کیانشهر تهران و پی‌بردن به تفاوت‌های فضایی کیفیت مسکن در سطح این محله است. کیانشهر محله‌ای از منطقة 15 شهرداری در جنوب‌شرق تهران با حدود 508 هکتار مساحت و 77201 نفر جمعیت است. پژوهش ماهیتی کاربردی و روشی توصیفی - تحلیلی دارد. داده‌ها برگرفته از نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1395 و نیز پیمایش است. نمونه آماری پیمایش متشکل از 378 سرپرست خانوار ساکن هستند. ابزار گردآوری داده در پیمایش پرسشنامه حاوی 28 گویه برای ارزیابی 28 شاخص بوده است که پاسخگو باید در 5 طیف کیفی از بسیار خوب تا بسیار بد، هر گویه را ارزیابی می‌کرد. تحلیل‌ها با قیاس میانگین رقم ارزیابی‌شده با رقم میانگین فرضی صورت گرفته‌اند و برای تحلیل فضایی، مختصات نقاط موقعیت افراد پاسخگو در سیستم نصف‌النهار جهانی تعیین شدند و از آنها یک لایة واحد با عارضه‌های نقطه‌ای، تشکیل و نقشة توزیع فضایی با ابزارهای Interpolation و Symbology در Arc GIS ترسیم شد. یافته‌های تحقیق بیان‌کنندة سطح متوسط کیفیت مسکن هستند. از 28 شاخص، 1 شاخص سطح بسیار مطلوب، 7 شاخص سطح مطلوب، 3 شاخص سطح نامطلوب و 15 شاخص سطح متوسط را نشان دادند. نوعی دوگانگی در کیفیت مسکن محله وجود دارد؛ به‌گونه‌ای‌که در یک سوم محله که نخستین مجموعه‌های آپارتمانی ارزان‌قیمت برای طبقات کم‌درآمد در اواخر دهة 1350 و اوایل دهة 1350 بنا شده‌اند، کیفیت مسکن بسیار نازل بوده است؛ در مقابل، در دو سوم سطح محله که در دو سه دهة اخیر در آنها ساخت‌و‌ساز در زمین‌های خالی یا نوسازی بافت انجام گرفته، شهرسازی مبتنی بر طرح جامع بوده است و ساختمان‌ها منطبق با اصول مهندسی بنا شده‌اند؛ بنابراین، کیفیت مسکن در سطح بالاتر قرار دارد. کیفیت مسکن در محله مطالعه‌شده رابطه نزدیکی با قدمت بلوک‌های ساختمانی و زمان احداث دارد؛ به‌طوری‌که در قسمت‌های قدیمی‌تر، ساختمان‌ها از لحاظ کیفیت مصالح و رعایت اصول مهندسی ساختمان و همچنین ازنظر طراحی و خدمات، به‌دلیل عدم انطباق‌پذیری با مقررات طرح جامع و کنترل مدیریت شهری، از سطح نازل‌تری برخوردارند.