مؤلفه‌ها و شاخصه‌های تاریخ‌نگاری محلی آذربایجان از شکل‌گیری تا پایان عصر مظفری

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی دانشگاه شهید مدنی آذربایجان

doi
چکیده

بر خلاف دیدگاه رایج، که ایالت آذربایجان را فاقد تاریخ‌نگاری محلی در قرون اولیه می‌داند و شروع آن را به ادوار متأخرتر نسبت می‌دهد، آغاز تاریخ‌نگاری محلی آذربایجان هم‌زمان با سایر مناطق روی داده است. در فهرست‌های موجود اشاره‌های گذرا و پراکنده‌ای به تواریخ محلی آذربایجان شده است. تاریخ‌نگاری محلی این ایالت از اخبار فتوحات شروع شده و طی قرون بعدی، با فراز و نشیب‌هایی تداوم ‌یافته، ولی اکثر این آثار در حوادث ایام از بین رفته‌اند. در این میان، عوامل تأثیرگذار بر تکوین و تداوم تاریخ‌نگاری محلی آذربایجان در برخی مؤلفه‌ها؛ اشتراکات و افتراقاتی با سایر مناطق ایران دارد. پژوهش حاضر تلاش دارد با روش توصیفی تحلیلی و استفاده از منابع کتابخانه‌ای، سیر تاریخ‌نگاری محلی آذربایجان، از ابتدای شکل‌گیری تا شروع تاریخ‌نگاری معاصر، را بررسی و ضمن شناسایی علل و زمینه‌های تأثیرگذار، تفاوت‌های آن با سایر مناطق را روشن کند و پاسخی برای این سؤال بیابد که تاریخ‌نگاری محلی در آذربایجان از چه زمانی آغاز شد و علل و زمینه‌های توجه به آن کدامند؟