بررسی وضعیت کشاورزی خراسان و ماورالنهر در دوره تیموریان

نویسندگان

1 دانشیار گروه تاریخ، دانشگاه پیام نور

2 استاد گروه تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی

3 دانشجوی دکترای تاریخ ایران بعد از اسلام دانشگاه پیام نور

4 دانشیار گروه تاریخ دانشگاه پیام نور

doi
چکیده

نوشتار حاضر به بررسی جنبه‌هایی از کشاورزی خراسان و ماوراءالنهر در دورة تیموریان ـ از ظهور تیمور تا انتهای حکمرانی سلطان حسین بایقرا ـ می‌پردازد. مقاله، با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی و با اتکاء به داده‌های موجود در منابع، این مسئله را مورد توجه قرار می‌دهد که تحولات کشاورزی خراسان و ماوراءالنهر تا چه میزان از تحولات سیاسی دورة تیموریان تأثیر پذیرفته است. در این نوشتار نشان داده شد که جنبه‌های مختلفی از کشاورزی خراسان و ماوراءالنهر متأثر از تحولات سیاسی دورة تیموریان بوده است. ترغیب به آبادسازی اراضی در کنار اجرای طرح‌های احیای اراضی در چندین ولایت، احداث و یا بازسازی شبکه‌های آبیاری و نیز اجرای مدیریت کارآمد در نظام زمین‌داری منطقه، در زمرة این تأثیرات است. کاربست فنون عملی در زراعت و باغداری موجب رونق در تولید محصولات زراعی و باغی گردید. علی‌رغم رونق مذکور، به سبب برخی تحولات سیاسی- اجتماعی و نیز اخذ مالیات‌های نامتعارف در برهه‌هایی از این دوره، وضعیت زندگی زارعان ناخوشایند گزارش شده است.