فرضیۀ تقاضای القایی پزشکان در ایران: تأثیر تراکم پزشکان بر هزینۀ درمان

نویسندگان

1 گروه اقتصاد سلامت (اقتصاد بهداشت)، دانشکدۀ مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، فارس، ایران

2 گروه اقتصاد، دانشکدۀ اقتصاد، دانشگاه شیراز، فارس، ایران

3 گروه اقتصاد سلامت (اقتصاد بهداشت)، دانشکدۀ مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی کرمان، کرمان، ایران

4 پژوهشکده بیمه، تهران، ایران

5 گروه مدیریت، مرکز تحقیقات مدیریت سلامت و منابع انسانی، دانشکدۀ مدیریت و اطلاع‌رسانی پزشکی، دانشگاه علوم پزشکی شیراز، فارس، ایران

doi
10.22056/ijir.2017.04.01
چکیده

فروش خدمات غیرضروری به بیماران، فشار زیادی را به سازمان‌های بیمه‌ای وارد می‌آورد. این مطالعه با هدف بررسی تأثیر افزایش رقابت پزشکان و به ‌تبع آن، افزایش تقاضای القایی بر مخارج سلامت انجام شد. این مطالعه، کاربردی و از نوع توصیفی– تحلیلی است که با استفاده از داده‌های پانلی در یک دورۀ زمانی هشت‌ساله (1385-1392) انجام شد. پس از انجام آزمون‌های اقتصادسنجی متناسب، درنهایت مدل با استفاده از آزمون دریسکول– کارای برآورد شد. طبق نتایج، با افزایش نسبت سرانۀ پزشکان، مخارج بهداشت و درمان در یک معادلۀ درجۀ سه افزایش یافته و در این صورت، فرضیۀ تقاضای القایی مبنی‌ بر تأثیرگذاری افزایش عرضۀ پزشک بر مخارج سلامت در ایران طی سال‌های مطالعه پذیرفته می‌شود. طبق این یافته با افزایش یک‌درصدی نسبت پزشکان به جمعیت، مخارج بهداشت و درمان به میزان 38/0 درصد افزایش می‌یابد. با توجه به وجود رابطۀ معنی‌دار بین سرانۀ پزشک به جمعیت و هزینه‌های سلامت و همچنین نقطۀ تغییر تقعر تابع به‌دست‌آمده، به‌ نظر می‌رسد، تصمیم‌گیران در این حوزه همچون بیمه‌های درمان، به‌عنوان خریدار خدمات می‌بایست به کنترل این موضوع در ‌این بیمه‌نامه‌ها توجه بیشتری کنند.