تحلیل فضایی مناطق شهری در برخورداری از شاخص های شهر نوآور(مطالعه موردی: کلان شهر تبریز)
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامهریزی شهری، گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
2 استاد جغرافیا و برنامهریزی شهری، گروه جغرافیا، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
3 دانشیار جغرافیا طبیعی، گروه جغرافیا، واحد اردبیل، دانشگاه آزاد اسلامی، اردبیل، ایران
doi
10.30495/jupm.2021.4020چکیده
شهرها با دربرگرفتن درصد فزایندهای از جمعیت و گسترش شهرنشیتی، با چالشهای مهمی از جمله نابرابری فضایی روبرو هستند. نقش کلانشهرها به علت آثار تجمعی چالشهای افزایش جمعیت، بسیار حائز اهمیت است. با اینکه شهرها به عنوان مرکز نوآوری در نظر گرفته شده، اما سطح نوآوری بین مناطق به صورت برابر توزیع نمیشود. هدف این پژوهش سطحبندی مناطق کلانشهر تبریز در برخورداری از شاخصهای شهر نوآور است. پژوهش حاضر براساس هدف از نوع تحقیقات کاربردی و بر اساس ماهیت و روش از نوع تحقیقات مقایسهای بوده و روش گردآوری دادهها، به صورت پیمایشی میباشد. با استفاده از فرمول کوکران 384 نفر از میان شهروندان و 27 خبره با روشه گلوله برفی به عنوان نمونه انتخاب گردیدهاند؛ پایایی پرسشنامه شهروندان و خبرگان به ترتیب با مقادیر 89/0 و 93/0 تایید شده است. نتایج به دست آمده از تکنیک ANP نشان میدهد که زیرمعیارهای مراکز آموزشی و پارک علم و فناوری به ترتیب با مقادیر 104046/0 و 090895/0 بیشترین و زیرمعیارهای مساحت منطقه و جمعیت به ترتیب با مقادیر00374/0و 007537/0 کمترین تأثیر را درحرکت شهر تبریز به سمت یک شهر نوآور دارند. بررسی وضعیت چگونگی توزیع شاخصهای شهر نوآور نشان میدهد که منطقه هشت با میزان تاپسیس9647/0در رتبه اول و منطقه چهار با میزان تاپسیس068081/0در رتبه آخر سطح نوآوری قرار گرفتهاند. یافتههای پژوهش نشان میدهد که شاخصهای شهر نوآور به صورت عادلانه توزیع نشده و تمرکز فضایی در توزیع شاخصها وجود دارد. لذا، مدیریت کلانشهر تبریز در راستای تحقق شهر نوآور نیازمند تحریک نوآوری از طریق توزیع عادلانه شاخصهای شهر نوآور و تمرکززدایی از مرکز است.