برآورد کشش‌های تقاضای بیمه‌‌های اشخاص و اندازه‌گیری اثرات رفاهی افزایش حق‌بیمه‌‌ها: کاربردی از سیستم تقاضای تقریباً ایده‌آل

نویسندگان

1 گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

2 گروه اقتصاد، دانشکدۀ مدیریت و اقتصاد، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 گروه علوم اقتصادی، بانک کشاورزی، تهران، ایران

4 گروه اقتصاد، دانشکدۀ علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه بوعلی‌سینا، همدان، ایران

doi
10.22056/ijir.2017.02.01
چکیده

وجود کژگزینی و کژمنشی در بازار بیمه به افزایش حق‌بیمه‌ها و از این‌ رو خروج افراد با درجۀ ریسک‌گریزی بالا از بازار منجر می‌شوند، درنتیجه احتمال ناکارایی در بازار بیمه افزایش می‌یابد. بیمه‌گران با اطلاع از کشش‌های تقاضای بیمه‌ها و اندازه‌گیری اثرات رفاهی افزایش حق‌بیمه‌ها می‌توانند با اتخاذ سیاست‌های مناسب مانع از این رخداد شوند. مطالعۀ حاضر این موضوع را در مورد بیمه‌های اشخاص با استفاده از روش سیستم تقاضای تقریباً ایده‌آل طی دورۀ زمانی 1385- 1392 بررسی کرده است. کشش‌های مارشالی و درآمدی حاکی از روابط ضعیف ناخالص بین بیمه‌های اشخاص، همچنین تجملی‌بودن بیمۀ عمر و ضروری‌بودن بیمۀ درمان تکمیلی و حوادث است. کشش هیکس و آلن نیز حاکی از وجود رابطۀ جانشینی خالص ضعیف بین بیمه‌های اشخاص و قوی‌تربودن این رابطه در بین بیمه‌های عمر و حوادث بود. بر اساس معیارهای تغییرات معادل و تغییرات جبرانی، بیمه‌گر با هدف کاهش ناکارایی می‌تواند به ‌جای افزایش حق‌بیمه، به دریافتی‌های یکجا از افراد با درجۀ ریسک‌گریزی پایین و یا در صورت افزایش، به پرداخت‌های جبرانی به افراد با درجۀ ریسک‌گریزی بالا اقدام کند. رقم‌های دریافتی در رویکرد اول به مراتب کمتر از رقم‌های پرداختی در رویکرد دوم است.