شناسایی و تحلیل عوامل کلیدی مؤثر در سیاست‌گذاری توسعه فیزیکی شهر ارومیه

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام‌نور یزد، یزد، ایران

2 استاد گروه جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

3 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

4 دانشجوی دکتری جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.30495/jupm.2021.3964
چکیده

رشد و توسعه اصولی شهرها تسهیل­گر روند پایداری می­باشد که جهت تحقق این مهم سیاست‌گذاری‌ها و ذینفعان مهم‌ترین مؤلفه دخیل در آن هستند. بدین منظور تحقیق حاضر با  هدف شناسایی و تحلیل  عوامل کلیدی مؤثر در سیاست‌گذاری توسعه فیزیکی شهر ارومیه در تلاش است که با اعمال سیاست­ها و تغییر در قدرت عملکرد بازیگران، روند توسعه شهر را در مسیر صحیح هدایت کند. نوع تحقیق حاضر ازنظر هدف کاربردی و ازنظر گردآوری داده توصیفی-تحلیلی بوده است. در این پژوهش به منظور بررسی چگونگی رشد و توسعه فیزیکی شهر ارومیه از مدل هلدرن، و با استفاده از نرم­افزار میک­مک شاخص­های مؤثر درروند توسعه این شهر شناسایی و سپس بازیگران کلیدی نقش‌آفرین در محیط نرم­افزار Mactor مورد تحلیل و اقدام به تعیین میزان رقابت­پذیری، همگرایی و توافق بین بازیگران کلیدی شده است. نتایج تحقیقات بر اساس محاسبات مدل هلدرن نشان داد که حدود 8/25 درصد رشد شهر ارومیه در فاصلۀ سال­های 1355 تا 1395، بر اثر رشد افقی بدقواره(­­اسپرال) شهر و حدود 2/74 درصد مابقی توسعۀ شهر ناشی از رشد جمعیت شهر بوده است که منجر به افزایش تراکم جمعیت و کاهش سرانۀ زمین شهری شده است. برای تحلیل و ارزیابی سیاست‌گذاری توسعه فیزیکی شهر ارومیه از31عامل استفاده شده است که بااستفاده از نرم­افزار میک­میک، 8 پیشران کلیدی در سیاست‌گذاری استخراج و 5 بازیگر کلیدی جهت پیشبرد این سیاست­ها شناخته‌شده‌اند که مدیران شهری و بنگاه­های شهری به ترتیب بیشترین قدرت رقابت­پذیری، صلاحیت، تأثیرگذاری را داشته­اند. درنهایت بیشترین توافق بازیگران در رابطه با گمانه­های توسعه فیزیکی بر احتمال تبدیل‌شدن شهر به جولانگاه بورس‌بازی زمین و مسکن، و سیاست­ آمرانه و متمرکز بوده است.