بررسی رفتار غیرخطی عبور نرخ ارز با توجه به وضعیت تولید در اقتصاد ایران

نویسندگان

1 استاد بخش اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز

2 کارشناس ارشد اقتصاد دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی دانشگاه شیراز

doi
چکیده

این پژوهش امکان رفتار غیرخطی عبور نرخ ارز در اقتصاد ایران را با توجه به وضعیت تولید بررسی می‌کند. تحقیقات نشان می‌دهد که تاکنون این موضوع برای اقتصاد ایران برای رژیم‌های رونق (تولید بالا) و رکود (تولید پائین) بررسی نشده است. در جهت پر کردن این خلاء در ادبیات اقتصاد ایران، یک الگوی خودتوضیح برداری ساختاری آستانه‌ای با بکارگیری داده‌های ماهیانه برای دوره‌ی 1395-1381 برآورد شده است. بردار متغیرها شامل نرخ ارز، شاخص‌های قیمت کالاهای وارداتی، قیمت تولیدکننده، قیمت مصرف‌کننده، تولیدات صنعتی و نرخ سود بانکی است. از شاخص تولیدات صنعتی به­عنوان متغیر آستانه استفاده شده است. نتایج نشان می‌دهد که تکانه مثبت نرخ ارز در هر دو رژیم تولید بالا و پائین باعث رشد شاخص‌های قیمت کالاهای وارداتی، قیمت تولیدکننده و قیمت مصرف‌کننده می‌شود. امّا بر اساس توابع ضربه-واکنش، عکس العمل قیمت کالاهای وارداتی، قیمت تولیدکننده و قیمت مصرف‌کننده به تکانه نرخ ارز در رژیم رونق محصول شدیدتر از رکود است. بر اساس یافته‌ها، عبور نرخ ارز در اقتصاد ایران رفتار غیرخطی و ناقص دارد. نتایج بیانگر اهمیّت توجه سیاست‌گذاران اقتصادی به تفاوت اثرات تکانه ارزی بر شاخص‌های قیمتی در وضعیت­های رونق و رکود است.