بررسی تطبیقی دو قاعده جبّ و عفو عمومی از منظر فقه و حقوق
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری فقه و مبانی حقوق پردیس بینالملل دانشگاه فردوسی مشهد عضو هیئت علمی گروه فقه و مبانی حقوق اسلامی، واحد مشهد دانشگاه آزاد اسلامی- ایران
2 استاد دانشگاه فردوسی مشهد
doi
10.22067/fiqh.v47i20.29301چکیده
یکی از قواعد فقهی برای کفاری که مسلمان میشوند قاعده جبّ است این قاعده مبنای رحمت و رأفت اسلامی برای نفی مجازات از کافرانی است که مسلمان میشوند. از سوی دیگر عفو عمومی اقدامی است که به منظور محوکردن و زدودن ازحافظه قانون نسبت به برخی ازجنبههای رفتار مجرمانه ارتکابی توسط مجرم صورت میگیرد، این عفو غالباً به گروههایی از مردم اعطا میشود که مرتکب جرایم سیاسی شده باشند. این دو مقوله از ادبیات نظری متفاوت برخودار هستند، اما تشابههایی نیز بین این دو مفهوم وجود دارد. لذا در این پژوهش با روش توصیفی- تحلیلی و با هدف، مقایسه و بررسی تطبیقی قاعده جبّ با عفو عمومی از جنبههای مختلف فقهی و حقوقی، به بررسی آنها در سه حوزه اصلی تعاریف و مفاهیم، ادله و مستندات و قلمرو پرداختهایم. نتایج حاصله در این پژوهش نشان میدهدکه رابطه این دو از منظر اشکال چهارگانه منطقی، عموم و خصوص منوجه میباشد.