بررسی مفهوم، ماهیت و شرایط انعقاد بیمۀ مضاعف

نویسندگان

1 گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق وعلوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران

2 گروه حقوق خصوصی و اسلامی، دانشکدۀ حقوق وعلوم سیاسی، دانشگاه تهران، ایران

doi
10.22056/ijir.2016.04.06
چکیده

در بیمۀ مضاعف، بیمه‌گذار خطر واحد را تحت پوشش چندین بیمه‌نامه قرار می‌دهد. جنبۀ سلبی اصل جبران کامل خسارت مانع از پرداخت مازاد خسارت در بیمه‌های مضاعف مسئولیت و اموال می‌شود. بیمۀ مضاعف مقید به وجود شرایطی مانند موضوع واحد، ریسک واحد، بیمه‌گذار واحد، و مستثنی‌نشدن مشارکت در پرداخت خسارت است. حد اعلای حسن‌نیت نیز اقتضا دارد که در صورت تقلب اشخاص در اخذ بیمۀ مضاعف، تمامی بیمه‌نامه‌ها باطل شوند. در فرض حسن‌نیت نیز راه‌‌حل پذیرفته‌شده این است که بیمه‌گذار تا میزان خسارت‌وارده بتواند به هر یک از بیمه‌گران مراجعه کند. در رجوع بیمه‌گران به یکدیگر نیز معیار شرط میزان حداکثری و مسئولیت غیروابسته پذیرفته شده است. بیمه‌گران به ‌منظور اجتناب از پرداخت مضاعف خسارت، اقدام به درج شروطی مانند تقویم سهم، بریء‌کردن مسئولیت، و شرط آگاه‌سازی در قراردادهای بیمه می‌کنند. آنچه در پژوهش کنونی مورد تحلیل قرار خواهد گرفت ماهیت و شرایط تحقق بیمۀ مضاعف از نگاه نظام حقوقی ایران در سایۀ مطالعات تطبیقی خواهد بود.