تحلیل فضایی ادراک شهروندان از مؤلفه های توسعۀ گردشگری هوشمند(مطالعه موردی: شهروندان شهر اهواز)
نویسندگان
1 پژوهشگر پسادکترای جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
2 دانشیار جغرافیا و برنامه ریزی شهری، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22103/jusg.2026.2176چکیده
مقدمه: میزان آگاهی و ادراک شهروندان در بخشهای مختلف شهر اهواز از مفهوم و مؤلفههای گردشگری هوشمند یکی از پیشنیازهای تحقق این نوع گردشگری است. داده و روش: پژوهش حاضر کاربردی و از لحاظ روششناسی"توصیفی-تحلیلی" است. ابزار مورد استفاده، پرسشنامه محقق ساخته و مصاحبه است. جامعه آماری شامل شهروندان شهر اهواز (زن و مرد) در محدوده سنی 15 سال به بالا(887280 نفر) است. حجم نمونه بر اساس فرمول کوکران 400 نفر و روش نمونهگیری نیز طبقهای نسبی و در دوازده محله منتخب(دارای تنوع بافت، سطح کیفیت زندگی، ویژگیهای اجتماعی و اقتصادی و غیره) توزیع گردید. جهت تحلیل دادهها از نرم افزارهای spss، GIS و روش Cocoso استفاده شده است. یافتهها: بر اساس نظریههای پذیرش فناوری ناهمگونی در سطح آگاهی و ادراک شهروندان از مفهوم گردشگری هوشمند در سطح محلات مختلف شهر اهواز وجود دارد به طوری که در محلههای با سطح کیفیت زندگی بالاتر، شهروندان اطلاعات، آگاهی و ادراک بالاتری نسبت به مزایا و کاربردهای گردشگری هوشمند دارند و در محلههای با سطح کیفیت زندگی پایینتر از جمله محلات فرسوده و حاشیه نشین، آگاهی و ادراک پایینتری مشاهده میشود. نتایج روش Cocosoنشان داد که میزان ادراک و آگاهی شهروندان نسبت به مؤلفههای گردشگری هوشمند در محلههای مختلف شهر اهواز، دارای تفاوتهای قابل توجهی است. در واقع رتبهبندی محلات مورد مطالعه براساس سطوح مکانی از غنی به فقیر است. نتیجهگیری: نتایج این پژوهش نقش تفاوتهای مکانی در تفاوت سطح ادراک شهروندان نسبت به گردشگری هوشمند را تایید میکند و میتوان گفت که سطح ادراک شهروندان نسبت به گردشگری هوشمند از مکانها و محلههای با سطوح بالاتر به سمت مکانها و محلههای سطوح پایینتر تغییر پیدا میکند. بنابراین، توسعه گردشگری هوشمند در شهر اهواز، مستلزم توجه به این تفاوتها و اجرای برنامههایی برای کاهش شکاف دیجیتالی و افزایش آگاهی و پذیرش فناوریهای گردشگری هوشمند در همه محلههای این شهر است.