سقوط زرنگ؛ ظهور شهر سیستان

نویسندگان

1 دانشیار باستان شناسی دانشگاه مازندران

doi
چکیده

بسیاری از محققان، مورخّان، جغرافی‌دانان و سیستان­شناسان، شهر زرنگ را با شهر سیستان یکی دانسته و معتقداند که این شهر از بدو تأسیس، در اواخر دورۀ ساسانی، تا 785 هجری - که با حمله امیر تیمور گورکانی تخریب و، سپس، در 811 هجری با حملۀ شاهرخ تیموری به‌کلی ویران شد- مرکزیت و کرسی سیستان را بر عهده داشته‌است. نگارنده معتقد است که شهر سیستان شهری کاملاً متفاوت، مستقل و مجزا از شهر زرنگ بوده‌است و از نیمۀ دوم قرن چهارم هجری قمری که شهر زرنگ اعتبار سیاسی و مرکزیت خود را از دست داد، جایگزین آن شده و تا نیمۀ اول قرن نهم ه‍جری نیز کرسی سیستان بوده است. در این پژوهش که، براساس هدف، از نوع تحقیقات بنیادی و، براساس ماهیت و روش، از نوع تحقیقات تاریخی است،  سعی نگارنده بر آن است تا با استناد به منابع تاریخی و تأمل در نوشته­های آنان، تغییر کرسی منطقه سیستان را از شهر زرنگ به شهر سیستان و، به­عبارتی دیگر، این مهم را که شهر زرنگ همان شهر سیستان نیست، به­عنوان یک حقیقت تاریخی بررسی کند و صحّت آن را با ارائۀ دلایل روشن و شواهد متقن به اثبات برساند.