توسعة مدل آنتروپی شانون-وینر بر مبنای پارادایمهای توسعة شهری مبتنی بر اختلاط کاربری زمین شهری
نویسندگان
1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران
3 استاد گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران
doi
چکیده
اگرچه امروزه برتری و اهمیت رویکرد توسعة مختلط کاربریهای شهری در فرآیند شهرنشینی و برنامهریزی شهری، آشکار شده است؛ امّا این رویکرد، ضرورتاً یک رویکرد غالب نیست؛ بلکه ساختاری از شهر را تولید میکند که مدّ نظر پارادایمهای معاصرِ توسعة شهریِ مبتنی براختلاط کاربری زمین شهری نظیر نوشهرگرایی میباشد. برای پویایی این رویکرد جدید، نیاز به بازاندیشی در عوامل و عناصر شکلدهندة ساختار و فرم شهری است که مولّد تنوع باشند. شاخص «تنوع» زیرمجموعة «الگوی توزیع» بهعنوان یکی از اجزای مدل ارزیابی اختلاط کاربری زمین شهری است. شاخصهای مطرح شده در این مدل بهویژه «تنوع» بسیار پیچیدهاند؛ لذا جهت تبیین و شفافسازی این مفهوم به مطالعات بینرشتهای روی آورده و از مفاهیم «تنوع زیستی» وامگرفته و بر مبنای پارادایمهای توسعة شهری مبتنی بر اختلاط کاربری زمین شهری که بهطور مستقیم بر محیطزیست تأثیرگذار هستند، بسط داده شده است؛ علاوه بر شاخصهای استخراج شده ازنظریات، مدلها و روشهای ارزیابی «تنوع» بر اساس روش «تحلیل محتوی کیفی»، با استفاده از «روش دلفی» بر پایة نظرات خبرگان و متخصصین شاخصهای جدیدی استخراج وجهت ارزیابی و اولویتبندی نتایجِ استخراج شده از روشهای آماری، نمودار «نقاط پراکنده» با معیار «نقطة شکست»، «ضریب هماهنگی کندال» بهمنظور ارزیابی میزان اتفاقنظر اعضاء پنل و میزان اطمینان نسبت به شاخصهای اجماع شده و روش پردازش دادههای «تحلیل محتوی» استفاده و برآیند همه مفاهیم و شاخصهای مورد بررسی، باعنوان «مدل تنوع مکان (PDM)» تبیین شد. این مدل شامل 4 دسته و 12 شاخص میباشد که درواقع دسته «الف» با میانگین وزن دسته (310/0) بیشترین اهمیت و دسته «د» با میانگین وزن دسته (180/0) کمترین اهمیت را دارد.