توسعة مدل آنتروپی شانون-وینر بر مبنای پارادایم‌های توسعة شهری مبتنی بر اختلاط کاربری زمین شهری

نویسندگان

1 دانشیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

2 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران

3 استاد گروه شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
چکیده

اگرچه امروزه برتری و اهمیت رویکرد توسعة مختلط کاربری­های شهری در فرآیند شهرنشینی و برنامه­ریزی شهری، آشکار شده است؛ امّا این رویکرد، ضرورتاً یک رویکرد غالب نیست؛ بلکه ساختاری از شهر را تولید می­کند که مدّ نظر پارادایم­های معاصرِ توسعة شهریِ مبتنی براختلاط کاربری زمین شهری نظیر نوشهرگرایی می­باشد. برای پویایی این رویکرد جدید، نیاز به بازاندیشی در عوامل و عناصر شکل­دهندة ساختار و فرم شهری است که مولّد تنوع باشند. شاخص «تنوع» زیرمجموعة «الگوی توزیع» به­عنوان یکی از اجزای  مدل ارزیابی اختلاط کاربری‌ زمین شهری است. شاخص­های مطرح شده در این مدل به­ویژه «تنوع» بسیار پیچیده­اند؛ لذا جهت تبیین و شفاف­سازی این مفهوم به مطالعات بین­رشته­ای روی آورده و از مفاهیم «تنوع زیستی» وام­گرفته و بر مبنای پارادایم­های توسعة شهری مبتنی بر اختلاط کاربری زمین شهری که به­طور مستقیم بر محیط­زیست تأثیرگذار هستند، بسط داده شده است؛ علاوه بر شاخص­های استخراج شده ازنظریات، مدل­ها و روش­های ارزیابی «تنوع» بر اساس روش «تحلیل محتوی کیفی»، با استفاده از «روش دلفی» بر پایة نظرات خبرگان و متخصصین شاخص­های جدیدی استخراج وجهت ارزیابی و اولویت­بندی نتایجِ استخراج شده از روش­های آماری، نمودار «نقاط پراکنده» با معیار «نقطة شکست»، «ضریب هماهنگی کندال» به­منظور ارزیابی میزان اتفاق­نظر اعضاء پنل و میزان اطمینان نسبت به شاخص­های اجماع شده و روش پردازش داده­های «تحلیل محتوی» استفاده و برآیند همه مفاهیم و شاخص­های مورد بررسی، با­عنوان «مدل تنوع مکان (PDM)» تبیین شد. این مدل شامل 4 دسته و 12 شاخص می­باشد که درواقع دسته «الف» با میانگین وزن دسته (310/0) بیشترین اهمیت و دسته «د» با میانگین وزن دسته (180/0) کم­ترین اهمیت را دارد.