بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر تحقق شاخصهای شهر شاد (مطالعۀ موردی: کلانشهر اصفهان)
نویسندگان
1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
2 دانشیار گروه گردشگری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.
3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.
doi
10.22103/jusg.2025.2159چکیده
مقدمه: یکی از موضوعات مهم و اساسی که به طور مداوم باید در جستجوی آن بود، سطح شادی و نشاط شهروندان در محیطهای شهری است. نیاز به شادی یکی از مسائل و موضوعات اساسی انسان است و فضاهای شهری نقش مهمی در جذابیت یک شهر و شادی شهروندان دارند.داده و روش: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش بررسی، از نوع مطالعات توصیفی - تحلیلی و روش جمعآوری اطلاعات نیز به صورت اسنادی و پیمایشی است. جامعه آماری شامل دو دسته شهروندان ساکن شهر اصفهان و کارشناسان است. حجم نمونه برای شهروندان با استفاده فرمول کوکران 384 نفر و برای کارشناسان 40 نفر تعیین شد. برای انتخاب شهروندان از روش نمونهگیری خوشهای- تصادفی ساده و برای انتخاب کارشناسان از روش نمونهگیری هدفمند بهره گرفته شد.یافتهها: نتایج حاصل از مدل تحلیل عاملی تأییدی نشان داد از بین شاخصهای بعد اجتماعی، دو عامل (افزایش امید به زندگی، افزایش ارتباط و تعامل بین همسایگان)، از بین شاخصهای بعد اقتصادی دو عامل (بالا رفتن درآمد اقتصادی خانوارها و قیمت زمین و مسکن)، از بین شاخصهای بعد کالبدی، دو عامل (ساماندهی سکونتگاههای غیررسمی و حاشیهنشین و تنوع در مصالح مخصوص نمای ساختمان) و از بین شاخصهای محیطزیستی، دو عامل (تقویت پیاده مداری و فضاهای بهینه، افزایش پارکها و فضاهای سبز شهری با طراحی مناسب) بهعنوان مهمترین عوامل مؤثر بر تحقق و دستیابی به شهر شاد در سطح شهر اصفهان شناسایی و معرفی شدند. بعلاوه نتایج نشاندهندۀ آن است که شهر اصفهان از نظر شاخصهای اجتماعی، کالبدی و محیطزیستیِ شهر شاد، در وضعیت نسبتاً مطلوب و از نظر شاخص اقتصادی در وضعیت نامطلوبی قرار دارد. همچنین بین مناطق 15 گانه شهر اصفهان از حیث برخورداری از شاخصهای شهر شاد تفاوت معناداری وجود دارد. مقایسه میانگینهای بهدستآمده نشان داد بیشترین میانگین مربوط به مناطق شهری 1 و 6 و 5 و کمترین میانگین مربوط به مناطق شهری 14 و 8 و 11 است.نتیجهگیری: با توجه به شناسایی مهمترین عوامل اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و محیط زیستی مؤثر بر تحقق شهر شاد، مدیران شهری میبایست با به کارگیری نظرات کارشناسان و خبرگان در عرصۀ مدیریتی و تصمیمگیری، زمینه لازم را برای تحقق شاخصهای شهر شاد فراهم نمایند.