بررسی و تحلیل عوامل مؤثر بر تحقق شاخص‌های شهر شاد (مطالعۀ موردی: کلان‌شهر اصفهان)

نویسندگان

1 دانشیار گروه جغرافیا، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه گردشگری، دانشکده علوم جغرافیایی و برنامه ریزی، دانشگاه اصفهان، اصفهان، ایران.

3 کارشناس ارشد جغرافیا و برنامه‌ریزی شهری، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22103/jusg.2025.2159
چکیده

مقدمه: یکی از موضوعات مهم و اساسی که به طور مداوم باید در جستجوی آن بود، سطح شادی و نشاط شهروندان در محیط­های شهری است. نیاز به شادی یکی از مسائل و موضوعات اساسی انسان است و فضاهای شهری نقش مهمی در جذابیت یک شهر و شادی شهروندان دارند.داده و روش: این مطالعه از نظر هدف، کاربردی و از نظر ماهیت و روش بررسی، از نوع مطالعات توصیفی - تحلیلی و روش جمع­آوری اطلاعات نیز به صورت اسنادی و پیمایشی است. جامعه آماری شامل دو دسته شهروندان ساکن شهر اصفهان و کارشناسان است. حجم نمونه برای شهروندان با استفاده فرمول کوکران 384 نفر و برای کارشناسان 40 نفر تعیین شد. برای انتخاب شهروندان از روش نمونه­گیری خوشه­ای- تصادفی ساده و برای انتخاب کارشناسان از روش نمونه­گیری هدفمند بهره گرفته شد.یافته‌ها: نتایج حاصل از مدل تحلیل عاملی تأییدی نشان داد از بین شاخص­های بعد اجتماعی، دو عامل (افزایش امید به زندگی، افزایش ارتباط و تعامل بین همسایگان)، از بین شاخص­های بعد اقتصادی دو عامل (بالا رفتن درآمد اقتصادی خانوارها و قیمت زمین و مسکن)، از بین شاخص­های بعد کالبدی، دو عامل (ساماندهی سکونتگاه­های غیررسمی و حاشیه‌نشین و تنوع در مصالح مخصوص نمای ساختمان) و از بین شاخص­های محیط­زیستی، دو عامل (تقویت پیاده مداری و فضاهای بهینه، افزایش پارک­ها و فضاهای سبز شهری با طراحی مناسب) به‌عنوان مهمترین عوامل مؤثر بر تحقق و دستیابی به شهر شاد در سطح شهر اصفهان شناسایی و معرفی شدند. بعلاوه نتایج نشان­دهندۀ آن است که شهر اصفهان از نظر شاخص­های اجتماعی، کالبدی و محیط­زیستیِ شهر شاد، در وضعیت نسبتاً مطلوب و از نظر شاخص اقتصادی در وضعیت نامطلوبی قرار دارد. همچنین بین مناطق 15 گانه شهر اصفهان از حیث برخورداری از شاخص­های شهر شاد تفاوت معناداری وجود دارد. مقایسه میانگین­های به‌دست‌آمده نشان‌ داد بیشترین میانگین مربوط به مناطق شهری 1 و 6 و 5 و کمترین میانگین مربوط به مناطق شهری 14 و 8 و 11 است.نتیجه‌گیری: با توجه به شناسایی مهمترین عوامل اجتماعی، اقتصادی، کالبدی و محیط زیستی مؤثر بر تحقق شهر شاد، مدیران شهری می­بایست با به کارگیری نظرات کارشناسان و خبرگان در عرصۀ مدیریتی و تصمیم­گیری، زمینه لازم را برای تحقق شاخص­های شهر شاد فراهم نمایند.

کلیدواژه‌ها