ارزیابی پویایی سرمایۀ اجتماعی و رضایت مسکونی شهروندان پس از بازآفرینی شهری در شهر همدان

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری شهرسازی، دانشکده هنر و معماری، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

2 دانشیار گروه شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران

3 دانشیار، گروه شهرسازی، دانشگاه گیلان، رشت، ایران.

doi
10.22103/jusg.2025.2161
چکیده

مقدمه: بازآفرینی شهری تأثیر اجتماعی جامعی دارد که تقریباً سرمایه اجتماعی و رضایت مسکونی ساکنان را تغییر می‌دهد. شهر همدان به دلیل بافت‌های فرسوده و نیاز به بهبود کیفیت زندگی شهروندان، در سال‌های اخیر با پروژه‌های بازآفرینی شهری مواجه شده است. در این پژوهش، تأثیر بازآفرینی شهری بر تقویت سرمایه اجتماعی و افزایش رضایت مسکونی ساکنان محله‌های (کبابیان، حاجی، کلپا و جولان) شهرهمدان به عنوان یک مطالعه موردی، مورد بررسی قرار می‌گیرد.داده و روش: این پژوهش از نظر روش پیمایشی، به لحاظ هدف پژوهش کاربردی و بر اساس "مدل معادلات ساختاری" است. جامعه آماری، از ساکنان محلات مورد مطالعه شهر همدان، تشکیل شده است، تعداد نمونه 386 نفر محاسبه شد. از روش نمونه‌گیری تصادفی و از پرسشنامه برای جمع‌آوری و استخراج داده استفاده شد. از تکنیک مدل‌سازی معادلات ساختاری از رویکرد حداقل مربعات جزئی و از نرم افزار SmartPLS جهت بررسی داده‌ها و برازش مدل اندازه‌گیری استفاده شده‌است.یافته‌ها: نشان­دهندۀ آن است همه متغیر‌ها به جز یک مورد فرضیه‌های پژوهش را پشتیبانی می کنند. متغیر "تخلیه و اعیان‌سازی پویا" در این پژوهش جدید است که در پژوهش حاضر توسعه‌یافته است. پویایی سرمایه اجتماعی با هدف بازآفرینی شهری با پویایی رضایت مسکونی همبستگی مثبت دارد و پویایی ارتباط اجتماعی، پویایی اعتماد اجتماعی و پویایی دوسویه بیشترین سهم را در پویایی سرمایه اجتماعی با هدف بازآفرینی شهری دارند.نتیجه‌گیری: نشان­دهندۀ آن است که رضایت مسکونی تحت تأثیر ابعاد و پویایی سرمایه اجتماعی (به جز تخلیه و اعیان‌سازی) قرار می‌گیرد. نکته کلیدی این است که سرمایه اجتماعی از نظر ماهیت و پیامدهای اجتماعی-اقتصادی آن بسیار پویا است.