رفتارها، باورها و سنت‌های مرتبط با بارداری در شهرستان جهرم: یک مطالعه مردم‌نگاری متمرکز

نویسندگان
doi
10.22034/pjms.2026.2092879.1295
چکیده

مقدمه: بارداری و زایمان در فرهنگ‌های مختلف با آداب و رسوم ویژه‌ای همراه است. این پژوهش با هدف شناسایی و تحلیل باورها و سنت‌های مرتبط با بارداری در شهرستان جهرم، بر پایه نظریه مراقبت فرهنگی انجام شد. روش کار: این مطالعه کیفی با رویکرد مردم‌نگاری متمرکز اجرا گردید. داده‌ها از راه مشاهده مشارکتی، مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با زنان دارای تجربه زایمان، مامای محلی و مامای تحصیل‌کرده، یادداشت ‌برداری میدانی و بررسی متون مرتبط جمع‌آوری شد. نمونه‌گیری هدفمند تا اشباع نظری ادامه یافت. تحلیل داده‌ها با روش تحلیل موضوعی و رویکرد چهارمرحله‌ای اسپرادلی صورت گرفت. اعتبار یافته‌ها با معیارهای چهارگانه گوبا و لینکلن تأمین شد. یافته‌ها: تم هسته‌ای «پیوند باورهای سنتی و توصیه‌های سلامت مدرن» بود. باورها در نه مقوله اصلی طبقه‌بندی شدند. مهم‌ترین باور مضر، منع مصرف غذاهای با طبع گرم در سه ماهه نخست بارداری بود که به کمبود ریزمغذی‌ها می‌انجامد. مهم‌ترین باور مفید، حمایت اجتماعی گسترده از مادر باردار بود که به کاهش استرس و ارتقای سلامت روان کمک می‌کند. باورهای خنثی نیز شناسایی شدند. نتیجه‌گیری: شناخت و احترام به باورهای فرهنگی، به‌ویژه در زمینه تغذیه و حمایت اجتماعی، می‌تواند به طراحی مداخلات مؤثر و متناسب برای ارتقای سلامت مادران و نوزادان در جهرم کمک کند. نظریه مراقبت فرهنگی، چارچوب مناسبی برای تحلیل باورها در سه سطح حفظ، تطبیق و اصلاح فراهم می‌آورد. این پژوهش نشان‌دهنده هم‌زیستی نظام‌های پزشکی سنتی و مدرن در جامعه شهری-روستایی در حال گذار است.