فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: طرح تجاری خیابان واصف در شهر آران‌وبیدگل با هدف بهره‌برداری از پتانسیل‌ها و بهبود زیرساخت‌های گردشگری بافت تاریخی اجرا ‌شده که با چالش حفظ تعادل بین توسعه اقتصادی و حفظ میراث فرهنگی همراه بوده و نیازمند ارزیابی اثرات آن بر کالبد بافت تاریخی و هویت جامعه محلی است.داده و روش: پژوهش پیش‌رو از نوع کاربردی است و با روش‌های تحلیل آمایشی و نظرسنجی مبنی بر پایش‌های میدانی انجام شد. در این راستا اثرات طرح تجاری خیابان واصف بر توسعه گردشگری بافت تاریخی محله حاج عبدالصمد و توی‌ده بر اساس شاخص‌های اقتصادی، اجتماعی-فرهنگی، کالبدی-معماری و محیط‌زیستی ارزیابی شد. تحلیل داده‌ها از طریق پایش تصاویر گوگل ارث و آزمون‌های آماری شامل آمار توصیفی و استنباطی نظیر کلموگروف-اسمیرنوف، tمستقل و مدل‌سازی ساختاری انجام شد.یافته‌ها: نتایج نشان داد طی سال‌های 1390 و 1391 با اجرای محور تجاری خیابان واصف، مساحت 23500 مترمربع از بافت تاریخی طی دومرحله تبدیل به خیابان شده است. به تبع آن نیز تا سال 1402 ظهور خیابان جدید به طول 150 و عرض 8.5 متر و تعریض کوچه‌ی 6متری به خیابان 18.5متری کاملا مشهود است. متغیرهای مرمت و بازسازی بافت تاریخی با میانگین 4.446 و آماره t 81.8 ، اثرگذاری این طرح بر تغییر کالبدی بافت تاریخی با میانگین 4.348 و آمارهt 67.37، زنده‌سازی فرهنگی، آیین‌ها و مراسمات مذهبی و سنتی با میانگین 293.3 و آمارهt 31.577، افزایش تعداد گردشگران بافت تاریخی با میانگین 3.315 و آماره t 28.941، تأثیر منفی تخریب بافت تاریخی بر توسعه گردشگری با میانگین 3.283 و آمارهt 32.645، و افزایش مظاهر زندگی مدرن با میانگین 3.217 و آمارهt 25.657 بیشترین اثر معنی‌داری را بر توسعه گردشگری بافت تاریخی دارند.نتیجه‌گیری: اجرای طرح‌ تجاری خیابان واصف در شهر آران‌وبیدگل، از یک‌سو منجر‌به تخریب بافت تاریخی و ازسوی دیگر سبب توسعه شده که در این خصوص اثرگذاری شاخص‌های کالبدی-معماری (مقدارt 2.5) و اجتماعی-فرهنگی (مقدارt 2.26) بیش‌از سایر مولفه‌ها است. بنابراین نیازمند مدیریت برقراری تعادل بین حفاظت از میراث و توسعه گردشگری به‌صورت دو جریان مکمل و همسو است.