تأثیر هوش مصنوعی بر هویت حرفه‌ای پزشکان و تعریف مجدد «طبابت خوب»: یک دیدگاه تحلیلی

نویسندگان
doi
10.22034/pjms.2026.2061071.1232
چکیده

ادغام فزاینده هوش مصنوعی (AI) در فرآیندهای تصمیم‌گیری بالینی، موجب تحول بنیادین در هویت حرفه‌ای پزشکان و بازتعریف مفهوم «طبابت خوب» شده است. این مطالعه با هدف بررسی تأثیرات چندلایه هوش مصنوعی بر معیارهای طبابت و ویژگی‌های طبیب خوب در عصر فناوری، به تحلیل پیامدهای این تحول در مراقبت‌های پزشکی پرداخته است. یافته‌ها نشان می‌دهد که استفاده گسترده از سامانه‌های تصمیم‌یار مبتنی بر هوش مصنوعی، منجر به کاهش اعتماد بالینی پزشکان به تشخیص و تصمیم‌گیری مستقل شده و وابستگی به الگوریتم‌های خودکار را افزایش داده است. این وابستگی در برخی موارد با بروز سوگیری‌های سیستماتیک همراه بوده که به‌ویژه در تعامل با بیماران آسیب‌پذیر، موجب دریافت ناقص اطلاعات و کاهش کیفیت ارتباط انسانی شده است. همچنین، تمرکز بیش از حد بر داده‌های کمی و شاخص‌های قابل اندازه‌گیری، توجه به ابعاد روانی-اجتماعی بیماران را کاهش داده و همدلی و ارتباط انسانی در فرآیند درمان را تضعیف کرده است. در چنین شرایطی، حفظ تعادل میان بهره‌گیری از ظرفیت‌های هوش مصنوعی و صیانت از مهارت‌های انسانی‌محور در پزشکی، نیازمند تدوین چارچوب‌های اخلاقی، آموزشی و سازمانی نوین است. این چارچوب‌ها باید مفهوم «طبابت خوب» را به‌گونه‌ای بازتعریف کنند که ضمن بهره‌گیری از رویکردهای مبتنی بر شواهد، ارزش‌های انسانی نظیر همدلی، مسئولیت‌پذیری و ارتباط مؤثر را در محوریت قرار دهد