فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مقدمه: اعضای خانواده ثعلب (Orchidaceae) به‌دلیل اثرات تعدیل‌کننده سیستم ایمنی و هماتولوژیک شناخته شده‌اند. این مطالعه با هدف ارزیابی تأثیر عصاره هیدروالکلی ریشه ثعلب (Dactylorhiza maculata) بر سلول‌های خون محیطی و پروتئین‌های سرم در موش‌های صحرایی سالم انجام شد. روش‌ها: چهل و هشت موش صحرایی ویستار نر بالغ (۲۰۰–۱۸۰ گرم) به‌طور تصادفی به شش گروه تقسیم شدند: گروه کنترل، شاهد (دریافت‌کننده حلال) و چهار گروه تیمار شده با عصاره (دوزهای 80، 160، 320 و 640 میلی‌گرم بر کیلوگرم به مدت ۲۸ روز از طریق گاواژ). روز بیست‌ونهم، نمونه‌های خون برای سنجش پارامترهای هماتولوژیک شامل گلبول قرمز، گلبول سفید، هموگلوبین، هماتوکریت، پلاکت، اندیس‌های گلبول قرمز و شمارش افتراقی گلبول سفید جمع‌آوری شد. سطوح پروتئین‌های سرم نیز اندازه‌گیری گردید. یافته‌ها: عصاره ریشه ثعلب در دوز ۶۴۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم به‌طور معنی‌داری هماتوکریت، غلظت هموگلوبین و شمارش گلبول‌های قرمز را افزایش داد (P<0.05). عصاره در دوزهای ۳۲۰ و ۶۴۰ میلی‌گرم بر کیلوگرم باعث افزایش معنی‌دار MCV، MCH و MCHC گردید. تعداد گلبول‌های سفید تحت تأثیر قرار نگرفت، اما تغییرات معنی‌داری در درصد نوتروفیل‌ها و لنفوسیت‌ها مشاهده شد. شمارش پلاکت‌ها و سطوح پروتئین‌های سرم تغییر معنی‌داری نشان ندادند. نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان داد که عصاره ریشه ثعلب، به‌ویژه در دوزهای بالا، احتمالاً موجب افزایش اریتروپوئزیس و تعدیل توزیع سلول‌های ایمنی می‌شود، بدون آن‌که تأثیر چشمگیری بر شمارش کل گلبول‌های سفید یا سطوح پروتئین‌های سرم داشته باشد. با توجه به نبود آنالیز فیتوشیمیایی در مطالعه حاضر، هرگونه نسبت دادن این اثرات به ترکیبات خاص مانند فلاونوئیدها و پلی‌ساکاریدها تنها در سطح فرضیه مطرح است.