مطالعۀ جامعه شناختی رابطۀ سرمایۀ اجتماعی با مشارکت شهروندان در بهسازی بافت های فرسودۀ شهری (مطالعۀ موردی: منطقۀ چهار شهرداری ساری)
نویسندگان
1 استادیار گروه جغرافیا، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
2 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران
3 دکترا، گروه جغرافیا و برنامهریزی شهری، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران
doi
10.22103/jusg.2025.2169چکیده
مقدمه: در بافت های فرسوده شهری به دلیل فقر ساکنان و بی انگیزگی سرمایه گذاران، امکان نوسازی خود به خودی آن وجود نداشته و مستلزم برنامه ریزی خاص است. مشکلات و مسایلی که بافت فرسوده منطقه چهار شهر ساری به عنوان بافت کهن با آن مواجه هست، رویکرد جامعه محور را برای بازآفرینی شهری مطرح می نماید. رکن اصلی این رویکرد مشارکت ساکنین در طرح های بهسازی و نوسازی هست. هدف تحقیق، بررسی رابطه سرمایه اجتماعی با مشارکت شهروندان در بهسازی بافت های فرسوده شهر ساری در سال 1403 می باشد.داده و روش: روش پژوهش، توصیفی-پیمایشی و جامعه آماری شامل ساکنین منطقۀ چهار شهر ساری به عنوان بافت کهن بوده و به منظور آزمون فرضیهها از روش همبستگی پیرسون و تحلیل مسیر به مدلسازی با نرمافزار spss اقدام شد.یافتهها: یافته ها نشان داد که بین شاخص های سرمایه اجتماعی و مشارکت شهروندان ساری رابطۀ معنی دار و مثبت وجود دارد و سه مؤلفۀ احساس تعلق، آگاهی و هویت محله ای و اعتماد به گروه های اجتماعی؛ سرمایۀ اجتماعی 38 درصد از واریانس تغییرات مشارکت شهروندان ساری در بهسازی بافت های فرسوده شهری را تببین می نماید. نتیجهگیری: منطقۀ چهار شهر ساری به دلیل غلبۀ تمایلات اقتصادی و مالکان از یک طرف و پایین بودن اعتماد اجتماعی مردم منطقه به نهادهای دولتی موجب شده که برای شهرداری هزینه های بهسازی و نوسازی بسیار بالا و غیرقابل دسترس بشود و نهادهای مذهبی نیز نتوانسته اند رابطه اثرگذاری را بر بهسازی منطقه بگذارند. از طرفی دست زدن به بهسازی و نوسازی برای شهرداری بسیار گران و بدون مشارکت مردم منطقه امکانپذیر نیست. پس به ناچار ورود سرمایه اجتماعی و بالا بردن چهار مؤلفه آن می تواند کارگشا باشد.