تبیین وضعیت معیارهای شهر دوستدار سالمند از دیدگاه ساکنین (نمونه موردی: شهر میاندوآب)
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری برنامهریزی آمایش سرزمین، گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
2 استاد، گروه جغرافیا، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.
3 کارشناسی ارشد جغرافیا و برنامهریزی شهری ـ آمایش شهری، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.
doi
10.22103/jusg.2025.2143چکیده
مقدمه: با توجه به روند صعودی تعداد جمعیت سالمندان در میاندوآب، اهمیت بررسی وضعیت معیارهای شهر دوستدار سالمند را در این شهر نمایان میسازد بهطوریکه با تبیین وضعیت این معیارها در این شهر میتوان چشماندازی از مسیر توسعه پایدار این شهر تدوین نمود. بنابراین هدف اصلی این پژوهش تبیین وضعیت معیارهای شهر دوستدار سالمند از دیدگاه ساکنین سالمند در شهر میاندوآب میباشد.داده و روش: روش پژوهش حاضر توصیفی-تحلیلی و دارای هدف کاربردی میباشد. جمعآوری دادهها در این پژوهش بهصورت کتابخانهای و میدانی صورت گرفته است. جامعه آماری این پژوهش ساکنین بالای 65 سال شهر میاندوآب میباشد که با استفاده از فرمول کوکران، تعداد حجم نمونه 364 نفر برآورد شده است که بهصورت تصادفی ساده در محدوده موردمطالعه توزیع گردیده است. در این پژوهش، برای تجزیهوتحلیل دادهها از مدل واکر مایکل (1996) ماتریس رضایت ـ اهمیت و برای ارزیابی ساختار جمعیتی از فرمول معیار سالخوردگی استفادهشده است.یافتهها: پردامنهترین مقادیر IS برای زیرمعیارهای معرف وابسته به هشت معیار اصلی پژوهش عبارتاند از: 7144/0 (مسکن)، 5705/0 (مشارکت اجتماعی)، 5649/0 (احترام و پذیرش اجتماعی)، 7149/0 (مشارکت مدنی و اشتغال)، 4689/0 (ارتباطات و اطلاعات)، 4440/0 (حمایت اجتماعی و خدمات درمانی)، 6295/0 (فضاها و ساختمانهای بیرونی) و 5104/0 (حملونقل). با توجه به میزان IS برای زیرمعیارهای شهر دوستدار سالمند در میاندوآب و نظر به درصد اهمیت و رضایت آنها، دو استراتژی افزایش تأکید بر وضع موجود و تثبیت تأکید فعلی مناسب و توجیهپذیر است.نتیجهگیری: هرم جمعیتی میاندوآب در آینده به مسیری میرود که افراد بالای ۶۰ سال شمار زیاد و بالایی از جمعیت را دربر میگیرد. میانگین نهایی IS معیارهای پژوهش نشان میدهد که فضاها و ساختمانهای بیرونی (5497/0)، مشارکت مدنی و اشتغال (5433/0)، مسکن (4961/0)، مشارکت اجتماعی (4469/0)، احترام و پذیرش اجتماعی (4354/0)، حمایت اجتماعی و خدمات درمانی (3993/0)، حملونقل (3732/0) و ارتباطات و اطلاعات (3683/0) به ترتیب در رتبه اول تا هشتم قرار دارند که بهطورکلی نشانگر تطبیق سلسلهمراتبی کمی با استراتژیهای مدون هرکدام از زیرمعیارهای مرتبط است. ایجاد شهرِ دوستدارِ سالمندِ پویا به تأمین شرایط مبتنی بر سیاستها، ساختارها، راهبردها، برنامهها، امکانات و خدمات شهری بستگی دارد.