اثرات حفاظتی کروسین و تمرینات هوازی بر تغییرات القاشده توسط آمفتامین در بیان AMPK و IL-1β در قشر مخ رت‌های مادۀ نژاد ویستار

نویسندگان
doi
10.22118/jsmj.2025.447862.3460
چکیده

زمینه و هدف : مت‏آمفتامین یک محرک قوی سیستم عصبی مرکزی است که مصرف مزمن آن منجر به نوروتوکسیسیتی و التهاب مغزی می‌شود. این مطالعه به بررسی تأثیر تمرین هوازی و کروسین (ترکیب فعال زعفران) بر بیان ژن‌های التهاب ( IL-1β ) و تنظیم متابولیک ( AMPK ) در قشر مغز رت‌های مادۀ نژاد ویستار مصرف‌کنندۀ مت‏آمفتامین پرداخت. روش بررسی: در تحقیق تجربی حاضر ۴۰ رت به پنج گروه کنترل، آمفتامین، آمفتامین+تمرین، آمفتامین+کروسین، و آمفتامین+کروسین+تمرین تقسیم شدند. رت‌ها طی هشت هفته به مدت 15-30 دقیقه با شدت 20 تا 25 متر در دقیقه در 3 روز از هفته دویدند و کروسین (40-80 میلی‌گرم/کیلوگرم، تزریق صفاقی) به‏صورت تزریق صفاقی تجویز شد. بیان ژن‌ها با روش qRT-PCR اندازه‌گیری شد. برای تجزیه‏وتحلیل آماری از آزمون تحلیل واریانس یک‏طرفه استفاده شد. یافته‌ها: نتایج نشان داد مصرف آمفتامین به‏طور معنی‌داری بیان IL-1β و AMPK را افزایش داد. تمرین هوازی و کروسین به‏طور مستقل افزایش IL-1β و AMPK را کاهش دادند (05/0 > P ) و کاهش AMPK در ترکیب مداخلات تمرین و کروسین در حدی بود که اختلاف معنی‏داری بین گروه آمفتامین+کروسین+تمرین و سالم مشاهده نشد (05/0 < P ). نتیجه‌گیری: یافته‌ها نشان‌دهندۀ نقش حفاظتی کروسین و تمرین هوازی در کاهش التهاب و بهبود عملکرد میتوکندری در مغز آسیب‌دیدۀ ناشی از مت‏آمفتامین است. این مداخلات می‌توانند به‏عنوان راهکارهای مکمل در پیشگیری از آسیب‌های عصبی مرتبط با مصرف داروهای محرک مطرح شوند .